Thiruvonum's Weblog

முன்னுரை–

அத அபராஸு வித்யாஸு பலப்ராப்தயே தேவயாநஂ பந்தாநமவதாரயிஷ்யந் ப்ரதமஂ தாவத் யதாஷாஸ்த்ரமுத்க்ராந்திக்ரமமந்வாசஷ்டே; ஸமாநா ஹி வித்வதவிதுஷோருத்க்ராந்திரிதி வக்ஷ்யதி —
———————————————
வாகதிகரணம்||4.2.1||–வாங்மநஸி தர்ஷநாச்சப்தாச்ச || 4.2.1 ||-

அஸ்தி ப்ராயணவிஷயா ஷ்ருதிஃ — ‘அஸ்ய ஸோம்ய புருஷஸ்ய ப்ரயதோ வாங்மநஸி ஸஂபத்யதே மநஃ ப்ராணே ப்ராணஸ்தேஜஸி தேஜஃ பரஸ்யாஂ தேவதாயாம்’ இதி. கிமிஹ வாச ஏவ வரித்திமத்த்யா மநஸி ஸஂபத்திருச்யதே, உத வாக்வரித்தேரிதி விஷயஃ. தத்ர வாகேவ தாவத் மநஸி ஸஂபத்யத இதி ப்ராப்தம்; ததா ஹி ஷ்ருதிரநுகரிஹீதா பவதி; இதரதா லக்ஷணா ஸ்யாத்; ஷ்ருதிலக்ஷணாவிஷயே ச ஷ்ருதிர்ந்யாய்யா, ந லக்ஷணா; தஸ்மாத் வாச ஏவ அயஂ மநஸி ப்ரலய இதி||

ஏவஂ ப்ராப்தே, ப்ரூமஃ — வாக்வரித்திர்மநஸி ஸஂபத்யத இதி. கதஂ வாக்வரித்திரிதி வ்யாக்யாயதே, யாவதா ‘வாங்மநஸி’ இத்யேவ ஆசார்யஃ படதி? ஸத்யமேதத்; படிஷ்யதி து பரஸ்தாத் — ‘அவிபாகோ வசநாத்’ இதி; தஸ்மாதத்ர வரித்த்யுபஷமமாத்ரஂ விவக்ஷதீதி கம்யதே. தத்த்வப்ரலயவிவக்ஷாயாஂ து ஸர்வத்ரைவ அவிபாகஸாம்யாத் கிஂ பரத்ரைவ விஷிஂஷ்யாத் — ‘அவிபாகஃ’ இதி; தஸ்மாதத்ர வரித்த்யுபஸஂஹாரவிவக்ஷா. வாக்வரித்திஃ பூர்வமுபஸஂஹ்ரியதே மநோவரித்தாவவஸ்திதாயாமித்யர்தஃ. கஸ்மாத்? தர்ஷநாத் — தரிஷ்யதே ஹி வாக்வரித்தேஃ பூர்வோபஸஂஹாரோ மநோவரித்தௌ வித்யமாநாயாம்; ந து வாச ஏவ வரித்திமத்த்யா மநஸ்யுபஸஂஹாரஃ கேநசிதபி த்ரஷ்டுஂ ஷக்யதே. நநு ஷ்ருதிஸாமர்த்யாத் வாச ஏவாயஂ மநஸ்யப்யயோ யுக்த இத்யுக்தம் — நேத்யாஹ, அதத்ப்ரகரிதித்வாத்; யஸ்ய ஹி யத உத்பத்திஃ, தஸ்ய தத்ர ப்ரலயோ ந்யாய்யஃ, மரிதீவ ஷராவஸ்ய; ந ச மநஸோ வாகுத்பத்யத இதி கிஂசந ப்ரமாணமஸ்தி. வரித்த்யுத்பவாபிபவௌ து அப்ரகரிதிஸமாஷ்ரயாவபி தரிஷ்யேதே; பார்திவேப்யோ ஹி இந்தநேப்யஃ தைஜஸஸ்யாக்நேர்வரித்திருத்பவதி, அப்ஸு ச உபஷாம்யதி. கதஂ தர்ஹி அஸ்மிந்பக்ஷே ஷப்தஃ — ‘வாங்மநஸி ஸஂபத்யதே’ இதி? அத ஆஹ — ஷப்தாச்சேதி; ஷப்தோப்யஸ்மிந்பக்ஷேவகல்பதே, வரித்திவரித்திமதோரபேதோபசாராதித்யர்தஃ||
———————————————
அத ஏவ ச ஸர்வாண்யநு||4.2.2||

‘தஸ்மாதுபஷாந்ததேஜாஃ புநர்பவமிந்த்ரியைர்மநஸி ஸஂபத்யமாநைஃ’ இத்யத்ர அவிஷேஷேண ஸர்வேஷாமேவேந்த்ரியாணாஂ மநஸி ஸஂபத்திஃ ஷ்ரூயதே; தத்ராபி அத ஏவ வாச இவ சக்ஷுராதீநாமபி ஸவரித்திகே மநஸ்யவஸ்திதே வரித்திலோபதர்ஷநாத் தத்த்வப்ரலயாஸஂபவாத் ஷப்தோபபத்தேஷ்ச வரித்தித்வாரேணைவ ஸர்வாணீந்த்ரியாணி மநோநுவர்தந்தே. ஸர்வேஷாஂ கரணாநாஂ மநஸ்யுபஸஂஹாராவிஷேஷே ஸதி வாசஃ பரிதக்க்ரஹணம் ‘வாங்மநஸி ஸஂபத்யதே’ இத்யுதாஹரணாநுரோதேந||
————————————————–
மநோதிகரணம்||4.2.3||–தந்மநஃ ப்ராண உத்தராத்||4.2.3||–

ஸமதிகதமேதத் — ‘வாங்மநஸி ஸஂபத்யதே’ இத்யத்ர வரித்திஸஂபத்திவிவக்ஷேதி; அத யதுத்தரஂ வாக்யம் ‘மநஃ ப்ராணே’ இதி, கிமத்ராபி வரித்திஸஂபத்திரேவ விவக்ஷ்யதே, உத வரித்திமத்ஸஂபத்திஃ — இதி விசிகித்ஸாயாம், வரித்திமத்ஸஂபத்திரேவ அத்ர இதி ப்ராப்தம், ஷ்ருத்யநுக்ரஹாத்; தத்ப்ரகரிதித்வோபபத்தேஷ்ச; ததா ஹி — ‘அந்நமயஂ ஹி ஸோம்ய மந ஆபோமயஃ ப்ராணஃ’ இத்யந்நயோநி மந ஆமநந்தி, அப்யோநிஂ ச ப்ராணம்; ஆபஷ்சாந்நமஸரிஜந்த — இதி ஷ்ருதிஃ. அதஷ்ச யந்மநஃ ப்ராணே ப்ரலீயதே, அந்நமேவ ததப்ஸு ப்ரலீயதே; அந்நஂ ஹி மநஃ, ஆபஷ்ச ப்ராணஃ, ப்ரகரிதிவிகாராபேதாதிதி. ஏவஂ ப்ராப்தே, ப்ரூமஃ — ததபி ஆகரிஹீதபாஹ்யேந்த்ரியவரித்தி மநோ வரித்தித்வாரேணைவ ப்ராணே ப்ரலீயத இதி உத்தராத்வாக்யாதவகந்தவ்யம்; ததா ஹி ஸுஷுப்ஸோர்முமூர்ஷோஷ்ச ப்ராணவரித்தௌ பரிஸ்பந்தாத்மிகாயாமவஸ்திதாயாம், மநோவரித்தீநாமுபஷமோ தரிஷ்யதே; ந ச மநஸஃ ஸ்வரூபாப்யயஃ ப்ராணே ஸஂபவதி; அதத்ப்ரகரிதித்வாத். நநு தர்ஷிதஂ மநஸஃ ப்ராணப்ரகரிதித்வம் — நைதத்ஸாரம்; ந ஹி ஈதரிஷேந ப்ராணாடிகேந
தத்ப்ரகரிதித்வேந மநஃ ப்ராணே ஸஂபத்துமர்ஹதி; ஏவமபி ஹி அந்நே மநஃ ஸஂபத்யேத, அப்ஸு சாந்நம், அப்ஸ்வேவ ச ப்ராணஃ; ந ஹ்யேதஸ்மிந்நபி பக்ஷே ப்ராணபாவபரிணதாப்யோத்ப்யோ மநோ ஜாயத இதி கிஂசந ப்ரமாணமஸ்தி; தஸ்மாத் ந மநஸஃ ப்ராணே ஸ்வரூபாப்யயஃ. வரித்த்யப்யயேபி து ஷப்தோவகல்பதே, வரித்திவரித்திமதோரபேதோபசாராத் இதி தர்ஷிதம்||
————————————————————–
அத்யக்ஷாதிகரணம்||4.2.4||–ஸோத்யக்ஷே ததுபகமாதிப்யஃ||4.2.4||–

ஸ்திதமேதத் — யஸ்ய யதோ நோத்பத்திஃ, தஸ்ய தஸ்மிந்வரித்திப்ரலயஃ, ந ஸ்வரூபப்ரலய இதி; இதமிதாநீம் ‘ப்ராணஸ்தேஜஸி’ இத்யத்ர சிந்த்யதே — கிஂ யதாஷ்ருதி ப்ராணஸ்ய தேஜஸ்யேவ வரித்த்யுபஸஂஹாரஃ, கிஂ வா தேஹேந்த்ரியபஞ்ஜராத்யக்ஷே ஜீவ இதி. தத்ர ஷ்ருதேரநதிஷங்க்யத்வாத் ப்ராணஸ்ய தேஜஸ்யேவ ஸஂபத்திஃ ஸ்யாத், அஷ்ருதகல்பநாயா அந்யாய்யத்வாத் — இத்யேவஂ ப்ராப்தே ப்ரதிபத்யதே — ஸோத்யக்ஷ இதி. ஸ ப்ரகரிதஃ ப்ராணஃ, அத்யக்ஷே அவித்யாகர்மபூர்வப்ரஜ்ஞோபாதிகே விஜ்ஞாநாத்மநி அவதிஷ்டதே; தத்ப்ரதாநா ப்ராணவரித்திர்பவதீத்யர்தஃ; குதஃ? ததுபகமாதிப்யஃ — ‘ஏவமேவேமமாத்மாநமந்தகாலே ஸர்வே ப்ராணா அபிஸமாயந்தி யத்ரைததூர்த்வோஂச்ச்வாஸீ பவதி’ இதி ஹி ஷ்ருத்யந்தரம் அத்யக்ஷோபகாமிநஃ ஸர்வாந்ப்ராணாந் அவிஷேஷேண தர்ஷயதி; விஷேஷேண ச ‘தமுத்க்ராமந்தஂ ப்ராணோநூத்க்ராமதி’ இதி பஞ்சவரித்தேஃ ப்ராணஸ்ய அத்யக்ஷாநுகாமிதாஂ தர்ஷயதி, ததநுவரித்திதாஂ ச இதரேஷாம் ‘ப்ராணமநூத்க்ராமந்தஂ ஸர்வே ப்ராணா அநூத்க்ராமந்தி’ இதி; ‘ஸவிஜ்ஞாநோ பவதி’ இதி ச அத்யக்ஷஸ்ய அந்தர்விஜ்ஞாநவத்த்வப்ரதர்ஷநேந தஸ்மிந் அபீதகரணக்ராமஸ்ய ப்ராணஸ்ய அவஸ்தாநஂ கமயதி. நநு ‘ப்ராணஸ்தேஜஸி’ இதி ஷ்ரூயதே; கதஂ ப்ராணோத்யக்ஷே இத்யதிகாவாபஃ க்ரியதே? நைஷ தோஷஃ, அத்யக்ஷப்ரதாநத்வாதுத்க்ரமணாதிவ்யவஹாரஸ்ய, ஷ்ருத்யந்தரகதஸ்யாபி ச விஷேஷஸ்யாபேக்ஷணீயத்வாத்||

கதஂ தர்ஹி ‘ப்ராணஸ்தேஜஸி’ இதி ஷ்ருதிரித்யத ஆஹ —
—————————————————————–
பூதஷு தச்ச்ருதேஃ||4.2.5||

ஸ ப்ராணஸஂபரிக்தோத்யக்ஷஃ தேஜஃஸஹசரிதேஷு பூதேஷு தேஹபீஜபூதேஷு ஸூக்ஷ்மேஷு அவதிஷ்டத இத்யவகந்தவ்யம், ‘ப்ராணஸ்தேஜஸி’ இதி ஷ்ருதேஃ. நநு ச இயஂ ஷ்ருதிஃ ப்ராணஸ்ய தேஜஸி ஸ்திதிஂ தர்ஷயதி, ந ப்ராணஸஂபரிக்தஸ்யாத்யக்ஷஸ்ய — -நைஷ தோஷஃ, ஸோத்யக்ஷே — இதி அத்யக்ஷஸ்யாப்யந்தரால உபஸஂக்யாதத்வாத்; யோபி ஹி ஸ்ருக்நாந்மதுராஂ கத்வா மதுராயாஃ பாடலிபுத்ரஂ வ்ரஜதி, ஸோபி ஸ்ருக்நாத்பாடலிபுத்ரஂ யாதீதி ஷக்யதே வதிதும்; தஸ்மாத் ‘ப்ராணஸ்தேஜஸி’ இதி ப்ராணஸஂபரிக்தஸ்யாத்யக்ஷஸ்யைவ ஏதத் தேஜஃஸஹசரிதேஷு பூதேஷ்வவஸ்தாநம்||

கதஂ தேஜஃஸஹசரிதேஷு பூதேஷ்வித்யுச்யதே, யாவதா ஏகமேவ தேஜஃ ஷ்ரூயதே — ‘ப்ராணஸ்தேஜஸி’ இதி? அத ஆஹ —
———————————————————–
நைகஸ்மிந்தர்ஷயதோ ஹி||4.2.6||

ந ஏகஸ்மிந்நேவ தேஜஸி ஷரீராந்தரப்ரேப்ஸாவேலாயாஂ ஜீவோவதிஷ்டதே, கார்யஸ்ய ஷரீரஸ்யாநேகாத்மகத்வதர்ஷநாத். தர்ஷயதஷ்ச ஏதமர்தஂ ப்ரஷ்நப்ரதிவசநே ‘ஆபஃ புருஷவசஸஃ’ இதி; தத்வ்யாக்யாதம் ‘த்ர்யாத்மகத்வாத்து பூயஸ்த்வாத்’ இத்யத்ர. ஷ்ருதிஸ்மரிதீ ச ஏதமர்தஂ தர்ஷயதஃ; ஷ்ருதிஃ — ‘பரித்வீமய ஆபோமயோ வாயுமய ஆகாஷமயஸ்தேஜோமயஃ’ இத்யாத்யா; ஸ்மரிதிரபி — ‘அண்வ்யோ மாத்ராவிநாஷிந்யோ தஷார்தாநாஂ து யாஃ ஸ்மரிதாஃ. தாபிஃ ஸார்தமிதஂ ஸர்வஂ ஸஂபவத்யநுபூர்வஷஃ’ இத்யாத்யா. நநு ச உபஸஂஹரிதேஷு வாகாதிஷு கரணேஷு ஷரீராந்தரப்ரேப்ஸாவேலாயாம் ‘க்வாயஂ ததா புருஷோ பவதி’ இத்யுபக்ரம்ய ஷ்ருத்யந்தரஂ கர்மாஷ்ரயதாஂ நிரூபயதி — ‘தௌ ஹ யதூசதுஃ கர்ம ஹைவ ததூசதுரத ஹ யத்ப்ரஷஷஂஸதுஃ கர்ம ஹைவ தத்ப்ரஷஷஂஸதுஃ’ இதி; அத்ரோச்யதே — தத்ர கர்மப்ரயுக்தஸ்ய க்ரஹாதிக்ரஹஸஂஜ்ஞகஸ்ய இந்த்ரியவிஷயாத்மகஸ்ய பந்தநஸ்ய ப்ரவரித்திரிதி கர்மாஷ்ரயதோக்தா; இஹ புநஃ பூதோபாதாநாத்தேஹாந்தரோத்பத்திரிதி பூதாஷ்ரயத்வமுக்தம்; ப்ரஷஂஸாஷப்தாதபி தத்ர ப்ராதாந்யமாத்ரஂ கர்மணஃ ப்ரதர்ஷிதம், ந த்வாஷ்ரயாந்தரஂ நிவாரிதம்; தஸ்மாதவிரோதஃ||
————————————————————-
ஆஸரித்யுபக்ரமாதிகரணம்||4.2.7||-ஸமாநா சாஸரித்யுபக்ரமாதமரிதத்வஂ சாநுபோஷ்ய||4.2.7||-

ஸேயமுத்க்ராந்திஃ கிஂ வித்வதவிதுஷோஃ ஸமாநா, கிஂ வா விஷேஷவதீ — இதி விஷயாநாநாஂ விஷேஷவதீதி தாவத்ப்ராப்தம். பூதாஷ்ரயவிஷிஷ்டா ஹ்யேஷா; புநர்பவாய ச பூதாந்யாஷ்ரீயந்தே; ந ச விதுஷஃ புநர்பவஃ ஸஂபவதி; அமரிதத்வஂ ஹி வித்வாநஷ்நுதே — இதி ஸ்திதிஃ; தஸ்மாதவிதுஷ ஏவ ஏஷா உத்க்ராந்திஃ. நநு வித்யாப்ரகரணே ஸமாம்நாநாத் விதுஷ ஏவ ஏஷா பவேத் — ந, ஸ்வாபாதிவத் யதாப்ராப்தாநுகீர்தநாத்; யதா ஹி ‘யத்ரைதத்புருஷஃ ஸ்வபிதி நாம’ ‘அஷிஷிஷதி நாம’ ‘பிபாஸதி நாம’ இதி ச ஸர்வப்ராணிஸாதாரணா ஏவ ஸ்வாபாதயோநுகீர்த்யந்தே வித்யாப்ரகரணேபி ப்ரதிபிபாதயிஷிதவஸ்துப்ரதிபாதநாநுகுண்யேந, ந து விதுஷோ விஷேஷவந்தோ விதித்ஸ்யந்தே; ஏவம் இயமபி உத்க்ராந்திஃ மஹாஜநகதைவாநுகீர்த்யதே, யஸ்யாஂ பரஸ்யாஂ தேவதாயாஂ புருஷஸ்ய ப்ரயதஃ தேஜஃ ஸஂபத்யதே ஸ ஆத்மா தத்த்வமஸி — இத்யேதத்ப்ரதிபாதயிதும். ப்ரதிஷித்தா ச ஏஷா விதுஷஃ — ‘ந தஸ்ய ப்ராணா உத்க்ராமந்தி’ இதி. தஸ்மாத் அவிதுஷ ஏவைஷேதி||

ஏவஂ ப்ராப்தே, ப்ரூமஃ — ஸமாநா சைஷா உத்க்ராந்திஃ ‘வாங்மநஸி’ இத்யாத்யா வித்வதவிதுஷோஃ ஆஸரித்யுபக்ரமாத் பவிதுமர்ஹதி, அவிஷேஷஷ்ரவணாத்; அவித்வாந் தேஹபீஜபூதாநி பூதஸூக்ஷ்மாண்யாஷ்ரித்ய கர்மப்ரயுக்தோ தேஹக்ரஹணமநுபவந் ஸஂஸரதி, வித்வாஂஸ்து ஜ்ஞாநப்ரகாஷிதஂ மோக்ஷநாடீத்வாரமாஷ்ரயதே — ததேதத் ‘ஆஸரித்யுபக்ரமாத்’ இத்யுக்தம். நநு அமரிதத்வஂ விதுஷா ப்ராப்தவ்யம், ந ச தத்தேஷாந்தராயத்தம், தத்ர குதோ பூதாஷ்ரயத்வஂ ஸரித்யுபக்ரமோ வேதி — அத்ரோச்யதே — அநுபோஷ்ய ச, இதம், அதக்த்வா அத்யந்தமவித்யாதீந்க்லேஷாந், அபரவித்யாஸாமர்த்யாத் ஆபேக்ஷிகமமரிதத்வஂ ப்ரேப்ஸதே ஸஂபவதி தத்ர ஸரித்யுபக்ரமஃ; பூதாஷ்ரயத்வஂ ச — ந ஹி நிராஷ்ரயாணாஂ ப்ராணாநாஂ கதிருபபத்யதே; தஸ்மாததோஷஃ||
—————————————————————–
ஸஂஸாரவ்யபதேஷாதிகரணம்||4.2.8||–ததாபீதேஃ ஸஂஸாரவ்யபதேஷாத்||4.2.8||–

‘தேஜஃ பரஸ்யாஂ தேவதாயாம்’ இத்யத்ர ப்ரகரணஸாமர்த்யாத் தத் யதா ப்ரகரிதஂ தேஜஃ ஸாத்யக்ஷஂ ஸப்ராணஂ ஸகரணக்ராமஂ பூதாந்தரஸஹிதஂ ப்ரயதஃ புஂஸஃ பரஸ்யாஂ தேவதாயாஂ ஸஂபத்யத இத்யேததுக்தஂ பவதி; கீதரிஷீ புநரியஂ ஸஂபத்திஃ ஸ்யாதிதி சிந்த்யதே. தத்ர ஆத்யந்திக ஏவ தாவத் ஸ்வரூபப்ரவிலய இதி ப்ராப்தம், தத்ப்ரகரிதித்வோபபத்தேஃ; ஸர்வஸ்ய ஹி ஜநிமதோ வஸ்துஜாதஸ்ய ப்ரகரிதிஃ பரா தேவதேதி ப்ரதிஷ்டாபிதம்; தஸ்மாத் ஆத்யந்திகீ இயமவிபாகாபத்திரிதி. ஏவஂ ப்ராப்தே, ப்ரூமஃ — -தத் தேஜஆதி பூதஸூக்ஷ்மஂ ஷ்ரோத்ராதிகரணாஷ்ரயபூதம் ஆபீதேஃ ஆஸஂஸாரமோக்ஷாத் ஸம்யக்ஜ்ஞாநநிமித்தாத் அவதிஷ்டதே — ‘யோநிமந்யே ப்ரபத்யந்தே ஷரீரத்வாய தேஹிநஃ. ஸ்தாணுமந்யேநுஸஂயந்தி யதாகர்ம யதாஷ்ருதம்’ இத்யாதிஸஂஸாரவ்யபதேஷாத்; அந்யதா ஹி ஸர்வஃ ப்ராயணஸமய ஏவ உபாதிப்ரத்யஸ்தமயாதத்யந்தஂ ப்ரஹ்ம ஸஂபத்யேத, தத்ர விதிஷாஸ்த்ரமநர்தகஂ ஸ்யாத், வித்யாஷாஸ்த்ரஂ ச; மித்யாஜ்ஞாநநிமித்தஷ்ச பந்தோ ந ஸம்யக்ஜ்ஞாநாதரிதே விஸ்ரஂஸிதுமர்ஹதி; தஸ்மாத் தத்ப்ரகரிதித்வேபி ஸுஷுப்திப்ரலயவத் பீஜபாவாவஷேஷைவ ஏஷா ஸத்ஸஂபத்திரிதி||
——————————————————————–
ஸூக்ஷ்மஂ ப்ரமாணதஷ்ச ததோபலப்தேஃ||4.2.9||

தச்ச இதரபூதஸஹிதஂ தேஜோ ஜீவஸ்ய அஸ்மாச்சரீராத்ப்ரவஸத ஆஷ்ரயபூதஂ ஸ்வரூபதஃ பரிமாணதஷ்ச ஸூக்ஷ்மஂ பவிதுமர்ஹதி. ததா ஹி நாடீநிஷ்க்ரமணஷ்ரவணாதிப்யோஸ்ய ஸௌக்ஷ்ம்யமுபலப்யதே. தத்ர தநுத்வாத்ஸஂசாரோபபத்திஃ; ஸ்வச்சத்வாச்ச அப்ரதிகாதோபபத்திஃ; அத ஏவ ச தேஹாந்நிர்கச்சத் பார்ஷ்வஸ்தைர்நோபலப்யதே||
—————————————————————
நோபமர்தேநாதஃ||4.2.10||

அத ஏவ ச ஸூக்ஷ்மத்வாத் நாஸ்ய ஸ்தூலஸ்ய ஷரீரஸ்யோபமர்தேந தாஹாதிநிமித்தேந இதரத்ஸூக்ஷ்மஂ ஷரீரமுபமரித்யதே||
————————————————————–
அஸ்யைவ சோபபத்தேரேஷ ஊஷ்மா||4.2.11||

அஸ்யைவ ச ஸூக்ஷ்மஸ்ய ஷரீரஸ்ய ஏஷ ஊஷ்மா, யமேதஸ்மிஞ்ஜீவச்சரீரே ஸஂஸ்பர்ஷேநோஷ்மாணஂ விஜாநந்தி. ததா ஹி
மரிதாவஸ்தாயாம் அவஸ்திதேபி தேஹே வித்யமாநேஷ்வபி ச ரூபாதிஷு தேஹகுணேஷு, ந ஊஷ்மா உபலப்யதே, ஜீவதவஸ்தாயாமேவ து உபலப்யதே — இத்யத உபபத்யதே ப்ரஸித்தஷரீரவ்யதிரிக்தவ்யபாஷ்ரய ஏவ ஏஷ ஊஷ்மேதி. ததா ச ஷ்ருதிஃ — ‘உஷ்ண ஏவ ஜீவிஷ்யஞ்ஷீதோ மரிஷ்யந்’ இதி||
——————————————————-
ப்ரதிஷேதாதிகரணம்||4.2.12||–ப்ரதிஷேதாதிதி சேந்ந ஷாரீராத்||4.2.12||–

‘அமரிதத்வஂ சாநுபோஷ்ய’ இத்யதோ விஷேஷணாத் ஆத்யந்திகேமரிதத்வே கத்யுத்க்ராந்த்யோரபாவோப்யுபகதஃ; தத்ராபி கேநசித்காரணேந உத்க்ராந்திமாஷங்க்ய ப்ரதிஷேததி — ‘அதாகாமயமாநோ யோகாமோ நிஷ்காம ஆப்தகாம ஆத்மகாமோ பவதி ந தஸ்ய ப்ராணா உத்க்ராமந்தி ப்ரஹ்மைவ ஸந்ப்ரஹ்மாப்யேதி’ இதி. அதஃ பரவித்யாவிஷயாத்ப்ரதிஷேதாத் ந பரப்ரஹ்மவிதோ தேஹாத் ப்ராணாநாமுத்க்ராந்திரஸ்தீதி சேத், நேத்யுச்யதே, யதஃ ஷாரீராதாத்மந ஏஷ உத்க்ராந்திப்ரதிஷேதஃ ப்ராணாநாம், ந ஷரீராத். கதமவகம்யதே? ‘ந தஸ்மாத்ப்ராணா உத்க்ராமந்தி’ இதி ஷாகாந்தரே பஞ்சமீப்ரயோகாத்; ஸஂபந்தஸாமாந்யவிஷயா ஹி ஷஷ்டீ ஷாகாந்தரகதயா பஞ்சம்யா ஸஂபந்தவிஷேஷே வ்யவஸ்தாப்யதே; ‘தஸ்மாத்’ இதி ச ப்ராதாந்யாத் அப்யுதயநிஃஷ்ரேயஸாதிகரிதோ தேஹீ ஸஂபத்யதே, ந தேஹஃ; ந தஸ்மாதுச்சிக்ரமிஷோர்ஜீவாத் ப்ராணா அபக்ராமந்தி, ஸஹைவ தேந பவந்தி — இத்யர்தஃ. ஸப்ராணஸ்ய ச ப்ரவஸதோ பவத்யுத்க்ராந்திர்தேஹாதிதி||

ஏவஂ ப்ராப்தே, ப்ரத்யுச்யதே —
———————————————————
ஸ்பஷ்டோ ஹ்யேகேஷாம்||4.2.13||

நைததஸ்தி — யதுக்தம், பரப்ரஹ்மவிதோபி தேஹாத் அஸ்த்யுத்க்ராந்திஃ உத்க்ராந்திப்ரதிஷேதஸ்ய தேஹ்யபாதாநத்வாதிதி; யதோ தேஹாபாதாந ஏவ உத்க்ராந்திப்ரதிஷேத ஏகேஷாஂ ஸமாம்நாதரி஀ணாஂ ஸ்பஷ்ட உபலப்யதே. ததா ஹி — ஆர்தபாகப்ரஷ்நே ‘யத்ராயஂ புருஷோ ம்ரியத உதஸ்மாத்ப்ராணாஃ க்ராமந்த்யாஹோ நேதி’ இத்யத்ர, ‘நேதி ஹோவாச யாஜ்ஞவல்க்யஃ’ இத்யநுத்க்ராந்திபக்ஷஂ பரிகரிஹ்ய, ந தர்ஹ்யயமநுத்க்ராந்தேஷு ப்ராணேஷு மரிதஃ- இத்யஸ்யாமாஷங்காயாம் ‘அத்ரைவ ஸமவநீயந்தே’ இதி ப்ரவிலயஂ ப்ராணாநாஂ ப்ரதிஜ்ஞாய, தத்ஸித்தயே ‘ஸ உச்ச்வயத்யாத்மாயத்யாத்மாதோ மரிதஃ ஷேதே’ இதி ஸ-ஷப்தபராமரிஷ்டஸ்ய ப்ரகரிதஸ்ய உத்க்ராந்த்யவதேஃ உச்ச்வயநாதீநி ஸமாமநந்தி; தேஹஸ்ய ச ஏதாநி ஸ்யுஃ ந தேஹிநஃ; தத்ஸாமாந்யாத், ‘ந தஸ்மாத்ப்ராணா உத்க்ராமந்த்யத்ரைவ ஸமவநீயந்தே ‘ இத்யத்ராபி — அபேதோபசாரேண தேஹாபாதாநஸ்யைவ உத்க்ரமணஸ்ய ப்ரதிஷேதஃ — யத்யபி ப்ராதாந்யஂ தேஹிநஃ — இதி வ்யாக்யேயம், யேஷாஂ பஞ்சமீபாடஃ. யேஷாஂ து ஷஷ்டீபாடஃ, தேஷாஂ வித்வத்ஸஂபந்திநீ உத்க்ராந்திஃ ப்ரதிஷித்யத இதி, ப்ராப்தோத்க்ராந்திப்ரதிஷேதார்தத்வாத் அஸ்ய வாக்யஸ்ய, தேஹாபாதாநைவ ஸா ப்ரதிஷித்தா பவதி தேஹாதுத்க்ராந்திஃ ப்ராப்தா, ந தேஹிநஃ; அபி ச ‘சக்ஷுஷ்டோ வா மூர்த்நோ வாந்யேப்யோ வா ஷரீரதேஷேப்யஸ்தமுத்க்ராமந்தஂ ப்ராணோநூத்க்ராமதி ப்ராணமநூத்க்ராமந்தஂ ஸர்வே ப்ராணா அநூத்க்ராமந்தி’ இத்யேவமவித்வத்விஷயே ஸப்ரபஞ்சமுத்க்ரமணஂ ஸஂஸாரகமநஂ ச தர்ஷயித்வா, ‘இதி நு காமயமாநஃ’ இதி உபஸஂஹரித்ய அவித்வத்கதாம், ‘அதாகாமயமாநஃ’ இதி வ்யபதிஷ்ய வித்வாஂஸம் — யதி தத்விஷயேப்யுத்க்ராந்திமேவ ப்ராபயேத், அஸமஞ்ஜஸ ஏவ வ்யபதேஷஃ ஸ்யாத்; தஸ்மாத் அவித்வத்விஷயே ப்ராப்தயோர்கத்யுத்க்ராந்த்யோஃ வித்வத்விஷயே ப்ரதிஷேதஃ — இத்யேவமேவ வ்யாக்யேயம், வ்யபதேஷார்தவத்த்வாய. ந ச ப்ரஹ்மவிதஃ ஸர்வகதப்ரஹ்மாத்மபூதஸ்ய ப்ரக்ஷீணகாமகர்மணஃ உத்க்ராந்திஃ கதிர்வா உபபத்யதே, நிமித்தாபாவாத். ‘அத்ர ப்ரஹ்ம ஸமஷ்நுதே’ இதி ச ஏவஂஜாதீயகாஃ ஷ்ருதயோ கத்யுத்க்ராந்த்யோரபாவஂ ஸூசயந்தி||
—————————————————————
ஸ்மர்யதே ச||4.2.14||

ஸ்மர்யதேபி ச மஹாபாரதே கத்யுத்க்ராந்த்யோரபாவஃ — ‘ஸர்வபூதாத்மபூதஸ்ய ஸம்யக்பூதாநி பஷ்யதஃ. தேவா அபி மார்கே முஹ்யந்த்யபதஸ்ய பதைஷிணஃ’ இதி. நநு கதிரபி ப்ரஹ்மவிதஃ ஸர்வகதப்ரஹ்மாத்மபூதஸ்ய ஸ்மர்யதே — ‘ஷுகஃ கில வையாஸகிர்முமுக்ஷுராதித்யமண்டலமபிப்ரதஸ்தே பித்ரா சாநுகம்யாஹூதோ போ இதி ப்ரதிஷுஷ்ராவ’ இதி — ந; ஸஷரீரஸ்யைவ அயஂ யோகபலேந விஷிஷ்டதேஷப்ராப்திபூர்வகஃ ஷரீரோத்ஸர்க இதி த்ரஷ்டவ்யம், ஸர்வபூததரிஷ்யத்வாத்யுபந்யாஸாத்; ந ஹி அஷரீரஂ கச்சந்தஂ ஸர்வபூதாநி த்ரஷ்டுஂ ஷக்நுயுஃ; ததா ச தத்ரைவோபஸஂஹரிதம் — ‘ஷுகஸ்து மாருதாச்சீக்ராஂ கதிஂ கரித்வாந்தரிக்ஷகஃ.
தர்ஷயித்வா ப்ரபாவஂ ஸ்வஂ ஸர்வபூதகதோபவத்’ இதி. தஸ்மாதபாவஃ பரப்ரஹ்மவிதோ கத்யுத்க்ராந்த்யோஃ; கதிஷ்ருதீநாஂ து விஷயமுபரிஷ்டாத்வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||
—————————————————————-
வாகாதிலயாதிகரணம்||4.2.15||–தாநி பரே ததா ஹ்யாஹ||4.2.15||-

தாநி புநஃ ப்ராணஷப்தோதிதாநி இந்த்ரியாணி பூதாநி ச பரப்ரஹ்மவிதஃ தஸ்மிந்நேவ பரஸ்மிந்நாத்மநி ப்ரலீயந்தே; கஸ்மாத்? ததா ஹி ஆஹ ஷ்ருதிஃ — ‘ஏவமேவாஸ்ய பரித்ரஷ்டுரிமாஃ ஷோடஷ கலாஃ புருஷாயணாஃ புருஷஂ ப்ராப்யாஸ்தஂ கச்சந்தி’ இதி. நநு ‘கதாஃ கலாஃ பஞ்சதஷ ப்ரதிஷ்டாஃ’ இதி வித்வத்விஷயைவாபரா ஷ்ருதிஃ பரஸ்மாதாத்மநோந்யத்ராபி கலாநாஂ ப்ரலயம் ஆஹ ஸ்ம — ந; ஸா கலு வ்யவஹாராபேக்ஷா — பார்திவாத்யாஃ கலாஃ பரிதிவ்யாதீரேவ ஸ்வப்ரகரிதீரபியந்தீதி; இதரா து வித்வத்ப்ரதிபத்த்யபேக்ஷா — கரித்ஸ்நஂ கலாஜாதஂ பரப்ரஹ்மவிதோ ப்ரஹ்மைவ ஸஂபத்யத இதி; தஸ்மாததோஷஃ||
—————————————————–
அவிபாகாதிகரணம்||4.2.16||–அவிபாகோ வசநாத்||4.2.16||–

ஸ புநர்விதுஷஃ கலாப்ரலயஃ கிம் இதரேஷாமிவ ஸாவஷேஷோ பவதி, ஆஹோஸ்விந்நிரவஷேஷ இதி. தத்ர ப்ரலயஸாமாந்யாத் ஷக்த்யவஷேஷதாப்ரஸக்தௌ ப்ரவீதி — அவிபாகாபத்திரேவேதி; குதஃ? வசநாத்; ததா ஹி கலாப்ரலயமுக்த்வா வக்தி — ‘பித்யேதே தாஸாஂ நாமரூபே புருஷ இத்யேவஂ ப்ரோச்யதே ஸ ஏஷோகலோ஀மரிதோ பவதி’ இதி. அவித்யாநிமித்தாநாஂ ச கலாநாஂ ந வித்யாநிமித்தே ப்ரலயே ஸாவஷேஷத்வோபபத்திஃ. தஸ்மாதவிபாக ஏவேதி||
—————————————————–
ததோகோதிகரணம்||4.2.17||-ததோகோக்ரஜ்வலநஂ தத்ப்ரகாஷிதத்வாரோ வித்யாஸாமர்த்யாத்தச்சேஷகத்யநுஸ்மரிதியோகாச்ச ஹார்தாநுகரிஹீதஃ ஷதாதிகயா||4.2.17||-

ஸமாப்தா ப்ராஸங்கிகீ பரவித்யாகதா சிந்தா; ஸஂப்ரதி து அபரவித்யாவிஷயாமேவ சிந்தாமநுவர்தயதி. ஸமாநா ச ஆஸரித்யுபக்ரமாத் வித்வதவிதுஷோருத்க்ராந்திஃ — இத்யுக்தம்; தம் இதாநீஂ ஸரித்யுபக்ரமஂ தர்ஷயதி. தஸ்ய உபஸஂஹரிதவாகாதிகலாபஸ்யோச்சிக்ரமிஷதோ விஜ்ஞாநாத்மநஃ, ஓகஃ ஆயதநஂ ஹரிதயம் — ‘ஸ ஏதாஸ்தேஜோமாத்ராஃ ஸமப்யாததாநோ ஹரிதயமேவாந்வவக்ராமதி’ இதி ஷ்ருதேஃ, ததக்ரப்ரஜ்வலநபூர்விகா சக்ஷுராதிஸ்தாநாபாதாநா ச உத்க்ராந்திஃ ஷ்ரூயதே — ‘தஸ்ய ஹைதஸ்ய ஹரிதயஸ்யாக்ரஂ ப்ரத்யோததே தேந ப்ரத்யோதேநைஷ ஆத்மா நிஷ்க்ராமதி சக்ஷுஷ்டோ வா மூர்த்நோ வாந்யேப்யோ வா ஷரீரதேஷேப்யஃ’ இதி. ஸா கிமநியமேநைவ வித்வதவிதுஷோர்பவதி, அதாஸ்தி கஷ்சித்விதுஷோ விஷேஷநியமஃ- இதி விசிகித்ஸாயாம், ஷ்ருத்யவிஷேஷாதநியமப்ராப்தௌ, ஆசஷ்டே — ஸமாநேபி ஹி வித்வதவிதுஷோர்ஹரிதயாக்ரப்ரத்யோதநே தத்ப்ரகாஷிதத்வாரத்வே ச, மூர்தஸ்தாநாதேவ வித்வாந்நிஷ்க்ராமதி, ஸ்தாநாந்தரேப்யஸ்து இதரே; குதஃ? வித்யாஸாமர்த்யாத்; யதி வித்வாநபி இதரவத் யதஃ குதஷ்சித்தேஹதேஷாத் உத்க்ராமேத், நைவ உத்கரிஷ்டஂ லோகஂ லபேத, தத்ர அநர்திகைவ வித்யா ஸ்யாத். தச்சேஷகத்யநுஸ்மரிதியோகாச்ச — வித்யாஷேஷபூதா ச மூர்தந்யநாடீஸஂபத்தா கதிஃ அநுஷீலயிதவ்யா வித்யாவிஷேஷேஷு விஹிதா; தாமப்யஸ்யந் தயைவ ப்ரதிஷ்டத இதி யுக்தம். தஸ்மாத் ஹரிதயாலயேந ப்ரஹ்மணா ஸூபாஸிதேந அநுகரிஹீதஃ தத்பாவஂ ஸமாபந்நோ வித்வாந் மூர்தந்யயைவ ஷதாதிகயா ஷதாததிரிக்தயா ஏகஷததம்யா நாட்யா நிஷ்க்ராமதி, இதராபிரிதரே. ததா ஹி ஹார்தவித்யாஂ ப்ரகரித்ய ஸமாமநந்தி — ‘ஷதஂ சைகா ச ஹரிதயஸ்ய நாட்யஸ்தாஸாஂ மூர்தாநமபிநிஃஸரிதைகா. தயோர்த்வமாயந்நமரிதத்வமேதி விஷ்வங்ஙந்யா உத்க்ரமணே பவந்தி’ இதி||
——————————————————————-
ரஷ்ம்யதிகரணம்||4.2.18||–ரஷ்ம்யநுஸாரீ||4.2.18||–

அஸ்தி ஹார்தவித்யா ‘அத யதிதமஸ்மிந்ப்ரஹ்மபுரே தஹரஂ புண்டரீகஂ வேஷ்ம’ இத்யுபக்ரம்ய விஹிதா; தத்ப்ரக்ரியாயாம் ‘அத யா ஏதா ஹரிதயஸ்ய நாட்யஃ’ இத்யுபக்ரம்ய ஸப்ரபஞ்சஂ நாடீரஷ்மிஸஂபந்தமுக்த்வா உக்தம் — ‘அத யத்ரைததஸ்மாச்சரீராதுத்க்ராமத்யதைதைரேவ ரஷ்மிபிரூர்த்வமாக்ரமதே’ இதி; புநஷ்சோக்தம் — ‘தயோர்த்வமாயந்நமரிதத்வமேதி’ இதி; தஸ்மாத் ஷதாதிகயா நாட்யா நிஷ்க்ராமந் ரஷ்ம்யநுஸாரீ நிஷ்க்ராமதீதி கம்யதே. தத் கிம் அவிஷேஷேணைவ அஹநி ராத்ரௌ வா ம்ரியமாணஸ்ய ரஷ்ம்யநுஸாரித்வம், ஆஹோஸ்விதஹந்யேவ- இதி ஸஂஷயே ஸதி, அவிஷேஷஷ்ரவணாத் அவிஷேஷேணைவ தாவத் ரஷ்ம்யநுஸாரீதி ப்ரதிஜ்ஞாயதே||
—————————————————————–
நிஷி நேதி சேந்ந ஸம்பந்தஸ்ய யாவத்தேஹபாவித்வாத்தர்ஷயதி ச||4.2.19||

அஸ்தி அஹநி நாடீரஷ்மிஸஂபந்த இதி அஹநி மரிதஸ்ய ஸ்யாத் ரஷ்ம்யநுஸாரித்வம்; ராத்ரௌ து ப்ரேதஸ்ய ந ஸ்யாத், நாடீரஷ்மிஸஂபந்தவிச்சேதாத் — இதி சேத், ந, நாடீரஷ்மிஸஂபந்தஸ்ய யாவத்தேஹபாவித்வாத்; யாவத்தேஹபாவீ ஹி ஷிராகிரணஸஂபர்கஃ; தர்ஷயதி சைதமர்தஂ ஷ்ருதிஃ — ‘அமுஷ்மாதாதித்யாத்ப்ரதாயந்தே தா ஆஸு நாடீஷு ஸரிப்தா ஆப்யோ நாடீப்யஃ ப்ரதாயந்தே தேமுஷ்மிந்நாதித்யே ஸரிப்தாஃ’ இதி; நிதாகஸமயே ச நிஷாஸ்வபி கிரணாநுவரித்திருபலப்யதே, ப்ரதாபாதிகார்யதர்ஷநாத்; ஸ்தோகாநுவரித்தேஸ்து துர்லக்ஷ்யத்வம் றத்வந்தரரஜநீஷு, ஷைஷிரேஷ்விவ துர்திநேஷு; ‘அஹரேவைதத்ராத்ரௌ ததாதி’ இதி ச ஏததேவ தர்ஷயதி. யதி ச ராத்ரௌ ப்ரேதஃ விநைவ ரஷ்ம்யநுஸாரேண ஊர்த்வமாக்ரமேத, ரஷ்ம்யநுஸாராநர்தக்யஂ பவேத்; ந ஹ்யேதத் விஷிஷ்ய அபிதீயதே — யோ திவா ப்ரைதி, ஸ ரஷ்மீநபேக்ஷ்யோர்த்வமாக்ரமதே, யஸ்து ராத்ரௌ ஸோநபேக்ஷ்யைவேதி; அத து வித்வாநபி ராத்ரிப்ராயணாபராதமாத்ரேண நோர்த்வமாக்ரமேத, பாக்ஷிகபலா வித்யேதி அப்ரவரித்திரேவ தஸ்யாஂ ஸ்யாத், மரித்யுகாலாநியமாத்; அதாபி ராத்ராவுபரதோஹராகமம் உதீக்ஷேத, அஹராகமேப்யஸ்ய கதாசித் அரஷ்மிஸஂபந்தார்ஹஂ ஷரீரஂ ஸ்யாத் பாவகாதிஸஂபர்காத்; ‘ஸ யாவத்க்ஷிப்யேந்மநஸ்தாவதாதித்யஂ கச்சதி’ இதி ச ஷ்ருதிஃ அநுதீக்ஷாஂ தர்ஷயதி. தஸ்மாத் அவிஷேஷேணைவ இதஂ ராத்ரிஂதிவஂ ரஷ்ம்யநுஸாரித்வம்||
———————————————————–
தக்ஷிணாயநாதிகரணம்||4.2.20||-அதஷ்சாயநேபி தக்ஷிணே||4.2.20||-

அத ஏவ ச உதீக்ஷாநுபபத்தேஃ, அபாக்ஷிகபலத்வாச்ச வித்யாயாஃ, அநியதகாலத்வாச்ச மரித்யோஃ, தக்ஷிணாயநேபி ம்ரியமாணோ வித்வாந் ப்ராப்நோத்யேவ வித்யாபலம். உத்தராயணமரணப்ராஷஸ்த்யப்ரஸித்தேஃ, பீஷ்மஸ்ய ச ப்ரதீக்ஷாதர்ஷநாத், ‘ஆபூர்யமாணபக்ஷாத்யாந்ஷடுதங்ஙேதி மாஸாஂஸ்தாந்’ இதி ச ஷ்ருதேஃ, அபேக்ஷிதவ்யமுத்தராயணம் — இதீமாமாஷங்காம் அநேந ஸூத்ரேணாபநுததி; ப்ராஷஸ்த்யப்ரஸித்திஃ அவித்வத்விஷயா; பீஷ்மஸ்ய ப்ரதிபாலநம் ஆசாரபரிபாலநார்தஂ பிதரிப்ரஸாதலப்தஸ்வச்சந்தமரித்யுதாக்யாபநார்தஂ ச. ஷ்ருதேஸ்து அர்தஂ வக்ஷ்யதி ‘ஆதிவாஹிகாஸ்தல்லிங்காத்’ இதி||

நநு ச ‘யத்ர காலே த்வநாவரித்திமாவரித்திஂ சைவ யோகிநஃ. ப்ரயாதா யாந்தி தஂ காலஂ வக்ஷ்யாமி பரதர்ஷப’ இதி காலப்ராதாந்யேந உபக்ரம்ய அஹராதிகாலவிஷேஷஃ ஸ்மரிதாவநாவரித்தயே நியதஃ; கதஂ ராத்ரௌ தக்ஷிணாயநே வா ப்ரயாதோநாவரித்திஂ யாயாத் — இத்யத்ரோச்யதே —
——————————————————–
யோகிநஃ ப்ரதி ச ஸ்மர்யதே ஸ்மார்தே சைதே||4.2.21||

யோகிநஃ ப்ரதி ச அயம் அஹராதிகாலவிநியோகஃ அநாவரித்தயே ஸ்மர்யதே; ஸ்மார்தே சைதே யோகஸாஂக்யே, ந ஷ்ரௌதே; அதோ விஷயபேதாத் ப்ரமாணவிஷேஷாச்ச நாஸ்ய ஸ்மார்தஸ்ய காலவிநியோகஸ்ய ஷ்ரௌதேஷு விஜ்ஞாநேஷு அவதாரஃ. நநு ‘அக்நிர்ஜ்யோதிரஹஃ ஷுக்லஃ ஷண்மாஸா உத்தராயணம். தூமோ ராத்ரிஸ்ததா கரிஷ்ணஃ ஷண்மாஸா தக்ஷிணாயநம்’ இதி ச ஷ்ரௌதாவேதௌ தேவயாநபிதரியாணௌ ப்ரத்யபிஜ்ஞாயேதே ஸ்மரிதாவபீதி, உச்யதே — ‘தஂ காலஂ வக்ஷ்யாமி’ இதி ஸ்மரிதௌ காலப்ரதிஜ்ஞாநாத் விரோதமாஷங்க்ய அயஂ பரிஹாரஃ உக்தஃ. யதா புநஃ ஸ்மரிதாவபி அக்ந்யாத்யா தேவதா ஏவ ஆதிவாஹிக்யோ கரிஹ்யந்தே, ததா ந கஷ்சித்விரோத இதி||

இதி ஷ்ரீமத்பரமஹஂஸபரிவ்ராஜகாசார்யஸ்ய ஷ்ரீகோவிந்தபகவத்பூஜ்யபாதஷிஷ்யஸ்ய ஷ்ரீமச்சஂகரபகவதஃ கரிதௌ
ஷாரீரகமீமாஂஸாஸூத்ரபாஷ்யே சதுர்தாத்யாயஸ்ய த்விதீயஃ பாதஃ||
——————————————————————

ஸ்ரீ கோயில் கந்தாடை அப்பன் ஸ்வாமிகள் திருவடிகளே சரணம் .
ஸ்ரீ பெரிய பெருமாள் பெரிய பிராட்டியார் ஆண்டாள் ஆழ்வார் எம்பெருமானார் ஜீவர் திருவடிகளே சரணம் .

This entry was posted on June 9, 2017 at 4:22 am and is filed under ஸ்ரீ பாஷ்யம், Sri Baashyam, Sri Bhashyam. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.