Thiruvonum's Weblog

முன்னுரை –

த்விதீயேத்யாயே ஸ்மரிதிந்யாயவிரோதோ வேதாந்தவிஹிதே ப்ரஹ்மதர்ஷநே பரிஹரிதஃ, பரபக்ஷாணாஂ ச அநபேக்ஷத்வஂ ப்ரபஞ்சிதம், ஷ்ருதிவிப்ரதிஷேதஷ்ச பரிஹரிதஃ; தத்ர ச ஜீவவ்யதிரிக்தாநி தத்த்வாநி ஜீவோபகரணாநி ப்ரஹ்மணோ ஜாயந்த இத்யுக்தம். அதேதாநீம் உபகரணோபஹிதஸ்ய ஜீவஸ்ய ஸஂஸாரகதிப்ரகாரஃ ததவஸ்தாந்தராணி ப்ரஹ்மதத்த்வஂ வித்யாபேதாபேதௌ குணோபஸஂஹாராநுபஸஂஹாரௌ ஸம்யக்தர்ஷநாத்புருஷார்தஸித்திஃ ஸம்யக்தர்ஷநோபாயவிதிப்ரபேதஃ முக்திபலாநியமஷ்ச — இத்யேததர்தஜாதஂ தரிதீயே நிரூபயிஷ்யதே; ப்ரஸங்காகதஂ ச கிமப்யந்யத். தத்ர ப்ரதமே தாவத்பாதே பஞ்சாக்நிவித்யாமாஷ்ரித்ய ஸஂஸாரகதிப்ரபேதஃ ப்ரதர்ஷ்யதே வைராக்யஹேதோஃ — ‘தஸ்மாஜ்ஜுகுப்ஸேத’ இதி ச அந்தே ஷ்ரவணாத். ஜீவோ முக்யப்ராணஸசிவஃ ஸேந்த்ரியஃ ஸமநஸ்கோவித்யாகர்மபூர்வப்ரஜ்ஞாபரிக்ரஹஃ பூர்வதேஹஂ விஹாய தேஹாந்தரஂ ப்ரபத்யத இத்யேததவகதம் — ‘அதைநமேதே ப்ராணா அபிஸமாயந்தி’ இத்யேவமாதேஃ ‘அந்யந்நவதரஂ கல்யாணதரஂ ரூபஂ குருதே’ இத்யேவமந்தாத் ஸஂஸாரப்ரகரணஸ்தாச்சப்தாத், தர்மாதர்மபலோபபோகஸஂபவாச்ச; ஸ கிஂ தேஹபீஜைர்பூதஸூக்ஷ்மைரஸஂபரிஷ்வக்தோ கச்சதி, ஆஹோஸ்வித்ஸஂபரிஷ்வக்தஃ — இதி சிந்த்யதே||

கிஂ தாவத்ப்ராப்தம்? அஸஂபரிஷ்வக்த இதி; குதஃ? கரணோபாதாநவத்பூதோபாதாநஸ்ய அஷ்ருதத்வாத் — ‘ஸ ஏதாஸ்தேஜோமாத்ராஃ ஸமப்யாததாநஃ’ இதி ஹ்யத்ர தேஜோமாத்ராஷப்தேந கரணாநாமுபாதாநஂ ஸஂகீர்தயதி, வாக்யஷேஷே சக்ஷுராதிஸஂகீர்தநாத்; நைவஂ பூதமாத்ரோபாதநஸஂகீர்தநமஸ்தி; ஸுலபாஷ்ச ஸர்வத்ர பூதமாத்ராஃ, யத்ரைவ தேஹ ஆரப்தவ்யஸ்தத்ரைவ ஸந்தி; ததஷ்ச தாஸாஂ நயநஂ நிஷ்ப்ரயோஜநம்; தஸ்மாதஸஂபரிஷ்வக்தோ யாதி — இத்யேவஂ ப்ராப்தே, படத்யாசார்யஃ —
——————————————–
ததந்தரப்ரதிபத்த்யதிகரணம்||3.1.1||–ததந்தரப்ரதிபத்தௌ ரஂஹதி ஸம்பரிஷ்வக்தஃ ப்ரஷ்நநிரூபணாப்யாம் || 3.1.1 ||

ததந்தரப்ரதிபத்தௌ ரஂஹதி ஸஂபரிஷ்வக்த இதி. ததந்தரப்ரதிபத்தௌ தேஹாந்தரப்ரதிபத்தௌ, தேஹபீஜைர்பூதஸூக்ஷ்மைஃ ஸஂபரிஷ்வக்தஃ, ரஂஹதி கச்சதி — இத்யவகந்தவ்யம்; குதஃ? ப்ரஷ்நநிரூபணாப்யாம்; ததா ஹி ப்ரஷ்நஃ — ‘வேத்த யதா பஞ்சம்யாமாஹுதாவாபஃ புருஷவசஸோ பவந்தி’ இதி; நிரூபணஂ ச ப்ரதிவசநம், த்யுபர்ஜந்யபரிதிவீபுருஷயோஷித்ஸு பஞ்சஸ்வக்நிஷு ஷ்ரத்தாஸோமவரிஷ்ட்யந்நரேதோரூபாஃ பஞ்ச ஆஹுதீர்தர்ஷயித்வா, — ‘இதி து பஞ்சம்யாமாஹுதாவாபஃ புருஷவசஸோ பவந்தி’ இதி; தஸ்மாதத்பிஃ பரிவேஷ்டிதோ ஜீவோ ரஂஹதி வ்ரஜதீதி கம்யதே. நந்வந்யா ஷ்ருதிஃ ஜலூகாவத்பூர்வதேஹஂ ந முஞ்சதி யாவந்ந தேஹாந்தரமாக்ரமதீதி தர்ஷயதி — ‘தத்யதா தரிணஜலாயுகா’ இதி; தத்ராப்யப்பரிவேஷ்டிதஸ்யைவ ஜீவஸ்ய கர்மோபஸ்தாபிதப்ரதிபத்தவ்யதேஹவிஷயபாவநாதீர்கீபாவமாத்ரஂ ஜலூகயோபமீயத இத்யவிரோதஃ. ஏவஂ ஷ்ருத்யுக்தே தேஹாந்தரப்ரதிபத்திப்ரகாரே ஸதி, யாஃ புருஷமதிப்ரபவாஃ கல்பநாஃ — வ்யாபிநாஂ கரணாநாமாத்மநஷ்ச தேஹாந்தரப்ரதிபத்தௌ கர்மவஷாத்வரித்திலாபஸ்தத்ர பவதி, — கேவலஸ்யைவாத்மநோ வரித்திலாபஸ்தத்ர பவதி, இந்த்ரியாணி து தேஹவதபிநவாந்யேவ தத்ர தத்ர போகஸ்தாநே உத்பத்யந்தே, — மந ஏவ வா கேவலஂ போகஸ்தாநமபிப்ரதிஷ்டதே, — ஜீவ ஏவ வா உத்ப்லுத்ய தேஹாத்தேஹாந்தரஂ ப்ரதிபத்யதே, ஷுக இவ வரிக்ஷாத்வரிக்ஷாந்தரம் — இத்யேவமாத்யாஃ, தாஃ ஸர்வா ஏவ அநாதர்தவ்யாஃ, ஷ்ருதிவிரோதாத்||

நநு உதாஹரிதாப்யாஂ ப்ரஷ்நப்ரதிவசநாப்யாஂ கேவலாபிரத்பிஃ ஸஂபரிஷ்வக்தோ ரஂஹதீதி ப்ராப்நோதி, அப்ஷப்தஷ்ரவணஸாமர்த்யாத்; தத்ர கதஂ ஸாமாந்யேந ப்ரதிஜ்ஞாயதே — ஸர்வைரேவ பூதஸூக்ஷ்மைஃ ஸஂபரிஷ்வக்தோ ரஂஹதீதி? அத உத்தரஂ படதி —
——————————————-
த்ர்யாத்மகத்வாத்து பூயஸ்த்வாத்||3.1.2||

து-ஷப்தேந சோதிதாமாஷங்காமுச்சிநத்தி. த்ர்யாத்மிகா ஹி ஆபஃ, த்ரிவரித்கரணஷ்ருதேஃ; தாஸ்வாரம்பிகாஸ்வப்யுபகதாஸ்விதரதபி பூதத்வயமவஷ்யமப்யுபகந்தவ்யஂ பவதி. த்ர்யாத்மகஷ்ச தேஹஃ, த்ரயாணாமபி தேஜோபந்நாநாஂ தஸ்மிந்கார்யோபலப்தேஃ. புநஷ்ச த்ர்யாத்மகஃ, த்ரிதாதுத்வாத் — த்ரிபிர்வாதபித்தஷ்லேஷ்மபிஃ; ந ஸ பூதாந்தராணி ப்ரத்யாக்யாய கேவலாபிரத்பிராரப்துஂ ஷக்யதே. தஸ்மாத்பூயஸ்த்வாபேக்ஷோயம் — ‘ஆபஃ புருஷவசஸஃ’ இதி — ப்ரஷ்நப்ரதிவசநயோரப்ஷப்தஃ, ந கைவல்யாபேக்ஷஃ; ஸர்வதேஹேஷு ஹி ரஸலோஹிதாதித்ரவபூயஸ்த்வஂ தரிஷ்யதே. நநு பார்திவோ தாதுர்பூயிஷ்டோ தேஹேஷூபலப்யதே; நைஷ தோஷஃ — இதராபேக்ஷயா அபாஂ பாஹுல்யஂ பவிஷ்யதி; தரிஷ்யதே ச ஷுக்ரஷோணிதலக்ஷணேபி
தேஹபீஜே த்ரவபாஹுல்யம். கர்ம ச நிமித்தகாரணஂ தேஹாந்தராரம்பே; கர்மாணி ச அக்நிஹோத்ராதீநி ஸோமாஜ்யபயஃப்ரபரிதித்ரவத்ரவ்யவ்யபாஷ்ரயாணி; கர்மஸமவாயிந்யஷ்ச ஆபஃ ஷ்ரத்தாஷப்தோதிதாஃ ஸஹ கர்மபிர்த்யுலோகாக்யேக்நௌ ஹூயந்த இதி வக்ஷ்யதி; தஸ்மாதப்யபாஂ பாஹுல்யப்ரஸித்திஃ. பாஹுல்யாச்ச அப்ஷப்தேந ஸர்வேஷாமேவ தேஹபீஜாநாஂ பூதஸூக்ஷ்மாணாமுபாதாநமிதி நிரவத்யம்||
—————————————————
ப்ராணகதேஷ்ச||3.1.3||

ப்ராணாநாஂ ச தேஹாந்தரப்ரதிபத்தௌ கதிஃ ஷ்ராவ்யதே — ‘தமுத்க்ராமந்தஂ ப்ராணோநூத்க்ராமதி ப்ராணமநூத்க்ராமந்தஂ ஸர்வே ப்ராணா அநூத்க்ராமந்தி’ இத்யாதிஷ்ருதிபிஃ; ஸா ச ப்ராணாநாஂ கதிர்நாஷ்ரயமந்தரேண ஸஂபவதீத்யதஃ, ப்ராணகதிப்ரயுக்தா ததாஷ்ரயபூதாநாமபாமபி பூதாந்தரோபஸரிஷ்டாநாஂ கதிரர்தாதவகம்யதே; ந ஹி நிராஷ்ரயாஃ ப்ராணாஃ க்வசித்கச்சந்தி திஷ்டந்தி வா, ஜீவதோ தர்ஷநாத்||
————————————————–
அஂக்ந்யாதிகதிஷ்ருதேரிதி சேந்ந பாக்தத்வாத்||3.1.4||

ஸ்யாதேதத் — நைவ ப்ராணா தேஹாந்தரப்ரதிபத்தௌ ஸஹ ஜீவேந கச்சந்தி, அக்ந்யாதிகதிஷ்ருதேஃ; ததா ஹி ஷ்ருதிஃ மரணகாலே வாகாதயஃ ப்ராணா அக்ந்யாதீந்தேவாந்கச்சந்தீதி தர்ஷயதி — ‘யத்ராஸ்ய புருஷஸ்ய மரிதஸ்யாக்நிஂ வாகப்யேதி வாதஂ ப்ராணஃ’ இத்யாதிநா இதி சேத், ந, பாக்தத்வாத்; வாகாதீநாமக்ந்யாதிகதிஷ்ருதிர்கௌணீ, லோமஸு கேஷேஷு ச அதர்ஷநாத் — ‘ஓஷதீர்லோமாநி வநஸ்பதீந்கேஷாஃ’ இதி ஹி தத்ராம்நாயதே, ந ஹி லோமாநி கேஷாஷ்சோத்ப்லுத்ய ஓஷதீர்வநஸ்பதீஂஷ்ச கச்சந்தீதி ஸஂபவதி; ந ச ஜீவஸ்ய ப்ராணோபாதிப்ரத்யாக்யாநே கமநமவகல்பதே; நாபி ப்ராணைர்விநா தேஹாந்தரே உபபோக உபபத்யதே; விஸ்பஷ்டஂ ச ப்ராணாநாஂ ஸஹ ஜீவேந கமநமந்யத்ர ஷ்ராவிதம்; அதோ வாகாத்யதிஷ்டாத்ரீணாமக்ந்யாதிதேவதாநாஂ வாகாத்யுபகாரிணீநாஂ மரணகாலே உபகாரநிவரித்திமாத்ரமபேக்ஷ்ய — வாகாதயோக்ந்யாதீந்கச்சந்தீத்யுபசர்யதே||
———————————————
ப்ரதமேஷ்ரவணாதிதி சேந்ந தா ஏவ ஹ்யுபபத்தேஃ||3.1.5||

ஸ்யாதேதத் — கதஂ புநஃ’பஞ்சம்யாமாஹுதாவாபஃ புருஷவசஸோ பவந்தி’ இத்யேதத் நிர்தாரயிதுஂ பார்யதே, யாவதா நைவ ப்ரதமேக்நாவபாஂ ஷ்ரவணமஸ்தி? — இஹ ஹி த்யுலோகப்ரபரிதயஃ பஞ்சாக்ந்யஃ பஞ்சாநாமாஹுதீநாமாதாரத்வேநாதீதாஃ; தேஷாஂ ச ப்ரமுகே’அஸௌ வாவ லோகோ கௌதமாக்நிஃ’ இத்யுபந்யஸ்ய’தஸ்மிந்நேதஸ்மிந்நக்நௌ தேவாஃ ஷ்ரத்தாஂ ஜுஹ்வதி’ இதி ஷ்ரத்தா ஹோம்யத்ரவ்யத்வேந ஆவேதிதா; ந தத்ர ஆபோ ஹோம்யத்ரவ்யதயா ஷ்ருதாஃ; யதி நாம பர்ஜந்யாதிஷூத்தரேஷு சதுர்ஷ்வக்நிஷ்வபாஂ ஹோம்யத்ரவ்யதா பரிகல்ப்யேத, பரிகல்ப்யதாஂ நாம, தேஷு ஹோதவ்யதயோபாத்தாநாஂ ஸோமாதீநாமப்பஹுலத்வோபபத்தேஃ; ப்ரதமே த்வக்நௌ ஷ்ருதாஂ ஷ்ரத்தாஂ பரித்யஜ்ய அஷ்ருதா ஆபஃ பரிகல்ப்யந்த இதி ஸாஹஸமேதத்; ஷ்ரத்தா ச நாம ப்ரத்யயவிஷேஷஃ, ப்ரஸித்திஸாமர்த்யாத்; தஸ்மாதயுக்தஃ பஞ்சம்யாமாஹுதாவபாஂ புருஷபாவ இதி சேத் —

நைஷ தோஷஃ; ஹி யதஃ தத்ராபி ப்ரதமேக்நௌ தா ஏவாபஃ ஷ்ரத்தாஷப்தேநாபிப்ரேயந்தே; குதஃ? உபபத்தேஃ; ஏவஂ ஹ்யாதிமத்யாவஸாநஸஂகாநாத் அநாகுலமேததேகவாக்யமுபபத்யதே; இதரதா புநஃ, பஞ்சம்யாமாஹுதௌ அபாஂ புருஷவசஸ்த்வப்ரகாரே பரிஷ்டே, ப்ரதிவசநாவஸரே ப்ரதமாஹுதிஸ்தாநே யத்யநபோ ஹோம்யத்ரவ்யஂ ஷ்ரத்தாஂ நாமாவதாரயேத் — ததஃ அந்யதா ப்ரஷ்நோந்யதா ப்ரதிவசநமித்யேகவாக்யதா ந ஸ்யாத்.’இதி து பஞ்சம்யாமாஹுதாவாபஃ புருஷவசஸோ பவந்தி’ இதி ச உபஸஂஹரந் ஏததேவ தர்ஷயதி. ஷ்ரத்தாகார்யஂ ச ஸோமவரிஷ்ட்யாதி ஸ்தூலீபவதப்பஹுலஂ லக்ஷ்யதே; ஸா ச ஷ்ரத்தாயா அப்த்வே யுக்திஃ. காரணாநுரூபஂ ஹி கார்யஂ பவதி. ந ச ஷ்ரத்தாக்யஃ ப்ரத்யயஃ, மநஸோ ஜீவஸ்ய வா தர்மஃ ஸந் தர்மிணோ நிஷ்கரிஷ்ய ஹோமாயோபாதாதுஂ ஷக்யதே — பஷ்வாதிப்ய இவ ஹரிதயாதீநி இதி, ஆப ஏவ ஷ்ரத்தாஷப்தா பவேயுஃ. ஷ்ரத்தாஷப்தஷ்சாப்ஸூபபத்யதே, வைதிகப்ரயோகதர்ஷநாத் — ‘ஷ்ரத்தா வா ஆபஃ’ இதி. தநுத்வஂ ஷ்ரத்தாஸாரூப்யஂ கச்சந்தி ஆபோ தேஹபீஜபூதா இத்யதஃ, ஷ்ரத்தாஷப்தாஃ ஸ்யுஃ — யதா ஸிஂஹபராக்ரமோ நரஃ ஸிஂஹஷப்தோ பவதி. ஷ்ரத்தாபூர்வககர்மஸமவாயாச்ச அப்ஸு ஷ்ரத்தாஷப்த உபபத்யதே, மஞ்சஷப்த இவ புருஷேஷு; ஷ்ரத்தாஹேதுத்வாச்ச ஷ்ரத்தாஷப்தோபபத்திஃ,’ஆபோ ஹாஸ்மை ஷ்ரத்தாஂ ஸஂநமந்தே புண்யாய கர்மணே’ இதி ஷ்ருதேஃ||
—————————————————-
அஷ்ருதத்வாதிதி சேந்நேஷ்டாதிகாரிணாஂ ப்ரதீதேஃ||3.1.6||

அதாபி ஸ்யாத் — ப்ரஷ்நப்ரதிவசநாப்யாஂ நாம ஆபஃ ஷ்ரத்தாதிக்ரமேண பஞ்சம்யாமாஹுதௌ புருஷாகாரஂ ப்ரதிபத்யேரந்; ந து தத்ஸஂபரிஷ்வக்தா ஜீவா ரஂஹேயுஃ, அஷ்ருதத்வாத் — ந ஹ்யத்ர அபாமிவ ஜீவாநாஂ ஷ்ராவயிதா கஷ்சிச்சப்தோஸ்தி; தஸ்மாத்’ரஂஹதி ஸஂபரிஷ்வக்தஃ’ இத்யயுக்தம் — இதி சேத், நைஷ தோஷஃ; குதஃ? இஷ்டாதிகாரிணாஂ ப்ரதீதேஃ — ‘அத ய இமே க்ராம இஷ்டாபூர்தே தத்தமித்யுபாஸதே தே தூமமபிஸஂபவந்தி’ இத்யுபக்ரம்ய இஷ்டாதிகாரிணாஂ தூமாதிநா பிதரியாணேந பதா சந்த்ரப்ராப்திஂ கதயதி’ஆகாஷாச்சந்த்ரமஸமேஷ ஸோமோ ராஜா’ இதி; த ஏவேஹாபி ப்ரதீயந்தே,’தஸ்மிந்நேதஸ்மிந்நக்நௌ தேவாஃ ஷ்ரத்தாஂ ஜுஹ்வதி தஸ்யா ஆஹுதேஃ ஸோமோ ராஜா ஸஂபவதி’ இதி ஷ்ருதிஸாமாந்யாத். தேஷாஂ ச அக்நிஹோத்ரதர்ஷபூர்ணமாஸாதிகர்மஸாதநபூதா ததிபயஃப்ரபரிதயோ த்ரவத்ரவ்யபூயஸ்த்வாத்ப்ரத்யக்ஷமேவ ஆபஃ ஸந்தி; தா ஆஹவநீயே ஹுதாஃ ஸூக்ஷ்மா ஆஹுத்யோபூர்வரூபாஃ ஸத்யஃ தாநிஷ்டாதிகாரிண ஆஷ்ரயந்தி — தேஷாஂ ச ஷரீரஂ நைதநேந விதாநேநாந்த்யேக்நாவரித்விஜோ ஜுஹ்வதி — ‘அஸௌ ஸ்வர்காய லோகாய ஸ்வாஹா’ இதி; ததஸ்தாஃ ஷ்ரத்தாபூர்வககர்மஸமவாயிந்ய ஆஹுதிமய்ய ஆபோபூர்வரூபாஃ ஸத்யஃ தாநிஷ்டாதிகாரிணோ ஜீவாந்பரிவேஷ்ட்ய அமுஂ லோகஂ பலதாநாய நயந்தீதி யத், ததத்ர ஜுஹோதிநா அபிதீயதே — ஷ்ரத்தாஂ ஜுஹ்வதீதி. ததா ச அக்நிஹோத்ரே ஷட்ப்ரஷ்நீநிர்வசநரூபேண வாக்யஷேஷேண’தே வா ஏதே ஆஹுதீ ஹுதே உத்க்ராமதஃ’ இத்யேவமாதிநா அக்நிஹோத்ராஹுத்யோஃ பலாரம்பாய லோகாந்தரப்ராப்திர்தர்ஷிதா. தஸ்மாதாஹுதீமயீபிரத்பிஃ ஸஂபரிஷ்வக்தா ஜீவா ரஂஹந்தி ஸ்வகர்மபலோபபோகாயேதி ஷ்லிஷ்யதே||

கதஂ புநரிதமிஷ்டாதிகாரிணாஂ ஸ்வகர்மபலோபபோகாய ரஂஹணஂ ப்ரதிஜ்ஞாயதே, யாவதா தேஷாஂ தூமப்ரதீகேந வர்த்மநா சந்த்ரமஸமதிரூடாநாமந்நபாவஂ தர்ஷயதி — ‘ஏஷ ஸோமோ ராஜா தத்தேவாநாமந்நஂ தஂ தேவா பக்ஷயந்தி’ இதி,’தே சந்த்ரஂ ப்ராப்யாந்நஂ பவந்தி தாஂஸ்தத்ர தேவா யதா ஸோமஂ ராஜாநமாப்யாயஸ்வாபக்ஷீயஸ்வேத்யேவமேதாஂஸ்தத்ர பக்ஷயந்தி’ இதி ச ஸமாநவிஷயஂ ஷ்ருத்யந்தரம்? ந ச வ்யாக்ராதிபிரிவ தேவைர்பக்ஷ்யமாணாநாமுபபோகஃ ஸஂபவதீதி; அத உத்தரஂ படதி —
—————————————————
பாக்தஂ வாநாத்மவித்த்வாத்ததாஹி தர்ஷயதி||3.1.7||

வா-ஷப்தஷ்சோதிததோஷவ்யாவர்தநார்தஃ. பாக்தமேஷாமந்நத்வம், ந முக்யம்; முக்யே ஹ்யந்நத்வே’ஸ்வர்ககாமோ யஜேத’ இத்யேவஂஜாதீயகாதிகாரஷ்ருதிருபருத்யேத; சந்த்ரமண்டலே சேதிஷ்டாதிகாரிணாமுபபோகோ ந ஸ்யாத், கிமர்தமதிகாரிண இஷ்டாதி ஆயாஸபஹுலஂ கர்ம குர்யுஃ. அந்நஷப்தஷ்சோபபோகஹேதுத்வஸாமாந்யாத் அநந்நேப்யுபசர்யமாணோ தரிஷ்யதே, யதா — விஷோந்நஂ ராஜ்ஞாஂ பஷவோந்நஂ விஷாமிதி. தஸ்மாதிஷ்டஸ்த்ரீபுத்ரமித்ரபரித்யாதிபிரிவ குணபாவோபகதைரிஷ்டாதிகாரிபிர்யத்ஸுகவிஹரணஂ தேவாநாம், ததேவைஷாஂ பக்ஷணமபிப்ரேதம், ந மோதகாதிவச்சர்வணஂ நிகரணஂ வா.’ந ஹ வை தேவா அஷ்நந்தி ந பிபந்த்யேததேவாமரிதஂ தரிஷ்ட்வா தரிப்யந்தி’ இதி ச தேவாநாஂ சர்வணாதிவ்யாபாரஂ வாரயதி. தேஷாஂ ச இஷ்டாதிகாரிணாஂ தேவாந்ப்ரதி குணபாவோபகதாநாமப்யுபபோக உபபத்யதே, ராஜோபஜீவிநாமிவ பரிஜநாநாம். அநாத்மவித்த்வாச்ச இஷ்டாதிகாரிணாஂ தேவோபபோக்யபாவ உபபத்யதே; ததா ஹி ஷ்ருதிரநாத்மவிதாஂ தேவோபபோக்யதாஂ தர்ஷயதி — ‘அத யோந்யாஂ தேவதாமுபாஸ்தேந்யோஸாவந்யோஹமஸ்மீதி ந ஸ வேத யதா பஷுரேவஂ ஸ தேவாநாம்’ இதி; ஸ சாஸ்மிந்நபி லோகே இஷ்டாதிபிஃ கர்மபிஃ ப்ரீணயந்பஷுவத்தேவாநாமுபகரோதி, அமுஷ்மிந்நபி லோகே ததுபஜீவீ ததாதிஷ்டஂ பலமுபபுஞ்ஜாநஃ பஷுவதேவ தேவாநாமுபகரோதீதி கம்யதே||

அநாத்மவித்த்வாத் ததா ஹி தர்ஷயதி இத்யஸ்ய அபரா வ்யாக்யா — அநாத்மவிதோ ஹ்யேதே கேவலகர்மிண இஷ்டாதிகாரிணஃ, ந ஜ்ஞாநகர்மஸமுச்சயாநுஷ்டாயிநஃ பஞ்சாக்நிவித்யாமிஹ ஆத்மவித்யேத்யுபசரந்தி, ப்ரகரணாத்; பஞ்சாக்நிவித்யாவிஹீநத்வாச்சேதமிஷ்டாதிகாரிணாஂ குணவாதேநாந்நத்வமுத்பாவ்யதே பஞ்சாக்நிவிஜ்ஞாநப்ரஷஂஸாயை; பஞ்சாக்நிவித்யேஹ விதித்ஸிதா, வாக்யதாத்பர்யாவகமாத்; ததா ஹி ஷ்ருத்யந்தரஂ சந்த்ரமண்டலே போகஸத்பாவஂ தர்ஷயதி — ‘ஸ ஸோமலோகே விபூதிமநுபூய புநராவர்ததே’ இதி; ததா அந்யதபி ஷ்ருத்யந்தரம்’அத யே ஷதஂ பிதரி஀ணாஂ ஜிதலோகாநாமாநந்தாஃ ஸ ஏகஃ கர்ம தேவாநாமாநந்தோ யே கர்மணா தேவத்வமபிஸஂபத்யந்தே’ இதி இஷ்டாதிகாரிணாஂ தேவைஃ ஸஹ ஸஂவஸதாஂ போகப்ராப்திஂ தர்ஷயதி. ஏவஂ பாக்தத்வாதந்நபாவவசநஸ்ய, இஷ்டாதிகாரிணோத்ர ஜீவா ரஂஹந்தீதி ப்ரதீயதே. தஸ்மாத்’ரஂஹதி ஸஂபரிஷ்வக்தஃ’ இதி யுக்தமேவோக்தம்||
——————————————————————
கரிதாத்யயாதிகரணம்||3.1.8||–கரிதாத்யயேநுஷயவாந்தரிஷ்டஸ்மரிதிப்யாஂ யதேதமநேவஞ்ச||3.1.8||–

இஷ்டாதிகாரிணாஂ தூமாதிநா வர்த்மநா சந்த்ரமண்டலமதிரூடாநாஂ புக்தபோகாநாஂ ததஃ ப்ரத்யவரோஹ ஆம்நாயதே —
‘தஸ்மிந்யாவத்ஸஂபாதமுஷித்வாதைதமேவாத்வாநஂ புநர்நிவர்தந்தே யதேதம்’ இத்யாரப்ய, — யாவத் — ரமணீயசரணா ப்ராஹ்மணாதியோநிமாபத்யந்தே கபூயசரணாஃ ஷ்வாதியோநிமிதி. தத்ரேதஂ விசார்யதே — கிஂ நிரநுஷயா புக்தகரித்ஸ்நகர்மாணோவரோஹந்தி, ஆஹோஸ்வித்ஸாநுஷயா இதி. கிஂ தாவத்ப்ராப்தம்? நிரநுஷயா இதி; குதஃ?’யாவத்ஸஂபாதம்’
இதி விஷேஷணாத் — ஸஂபாதஷப்தேநாத்ர கர்மாஷய உச்யதே, ஸஂபதந்தி அநேந அஸ்மால்லோகாத் அமுஂ லோகஂ பலோபபோகாயேதி;’யாவத்ஸஂபாதமுஷித்வா’ இதி ச கரித்ஸ்நஸ்ய தஸ்ய கரிதஸ்ய தத்ரைவ புக்ததாஂ தர்ஷயதி;’தேஷாஂ யதா தத்பர்யவைதி’ இதி ச ஷ்ருத்யந்தரேணைவ ஏவார்தஃ ப்ரதர்ஷ்யதே. ஸ்யாதேதத் — யாவதமுஷ்ிம்லோகே உபபோக்தவ்யஂ கர்ம தாவதுபபுங்க்த இதி கல்பயிஷ்யாமீதி; நைவஂ கல்பயிதுஂ ஷக்யதே,’யத்கிஂச’ இத்யந்யத்ர பராமர்ஷாத் — ‘ப்ராப்யாந்தஂ கர்மணஸ்தஸ்ய யத்கிஂசேஹ கரோத்யயம். தஸ்மால்லோகாத்புநரைத்யஸ்மை லோகாய கர்மணே’ இதி ஹி அபரா ஷ்ருதிஃ’யத்கிஂச’ இத்யவிஷேஷபராமர்ஷேந கரித்ஸ்நஸ்யேஹ கரிதஸ்ய கர்மணஃ தத்ர க்ஷயிததாஂ தர்ஷயதி. அபி ச ப்ராயணமநாரப்தபலஸ்ய கர்மணோபிவ்யஞ்ஜகம்; ப்ராக்ப்ராயணாத் ஆரப்தபலேந கர்மணா ப்ரதிபத்தஸ்யாபிவ்யக்த்யநுபபத்தேஃ; தச்ச அவிஷேஷாத்யாவத்கிஂசிதநாரப்தபலஂ தஸ்ய ஸர்வஸ்யாபிவ்ய஀ஞ்ஜகம்; ந ஹி ஸாதாரணே நிமித்தே நைமித்திகமஸாதாரணஂ பவிதுமர்ஹதி; ந ஹ்யவிஷிஷ்டே ப்ரதீபஸஂநிதௌ, கடோபிவ்யஜ்யதே ந பட இத்யுபபத்யதே. தஸ்மாந்நிரநுஷயா அவரோஹந்தீத்யேவஂ ப்ராப்தே —

ப்ரூமஃ — கரிதாத்யயேநுஷயவாநிதி. யேந கர்மபரிந்தேந சந்த்ரமஸமாரூடாஃ பலோபபோகாய, தஸ்மிந்நுபபோகேந க்ஷயிதே, தேஷாஂ யதம்மயஂ ஷரீரஂ சந்த்ரமஸ்யுபபோகாயாரப்தம், தத் உபபோகக்ஷயதர்ஷநஷோகாக்நிஸஂபர்காத்ப்ரவிலீயதே — ஸவிதரிகிரணஸஂபர்காதிவஹிமகரகாஃ, ஹுதபுகர்சிஃஸஂபர்காதிவ ச கரிதகாடிந்யம்; ததஃ கரிதாத்யயே கரிதஸ்யேஷ்டாதேஃ கர்மணஃ பலோபபோகேநோபக்ஷயே ஸதி, ஸாநுஷயா ஏவேமமவரோஹந்தி; கேந ஹேதுநா? தரிஷ்டஸ்மரிதிப்யாமித்யாஹ. ததா ஹி ப்ரத்யக்ஷா ஷ்ருதிஃ ஸாநுஷயாநாமவரோஹஂ தர்ஷயதி — ‘தத்ய இஹ ரமணீயசரணா அப்யாஷோ ஹ யத்தே ரமணீயாஂ யோநிமாபத்யேரந்ப்ராஹ்மணயோநிஂ வா க்ஷத்ரியயோநிஂ வா வைஷ்யயோநிஂ வாத ய இஹ கபூயசரணா அப்யாஷோ ஹ யத்தே கபூயாஂ யோநிமாபத்யேரஞ்ஷ்வயோநிஂ வா ஸூகரயோநிஂ வா சாண்டாலயோநிஂ வா’ இதி; சரணஷப்தேநாநுஷயஃ ஸூச்யத இதி வர்ணயிஷ்யதி. தரிஷ்டஷ்சாயஂ ஜந்மநைவ ப்ரதிப்ராண்யுச்சாவசரூப உபபோகஃ ப்ரவிபஜ்யமாந ஆகஸ்மிகத்வாஸஂபவாதநுஷயஸத்பாவஂ ஸூசயதி, அப்யுதயப்ரத்யவாயயோஃ ஸுகரிததுஷ்கரிதஹேதுத்வஸ்ய ஸாமாந்யதஃ ஷாஸ்த்ரேணாவகமிதத்வாத். ஸ்மரிதிரபி — ‘வர்ணா ஆஷ்ரமாஷ்ச ஸ்வகர்மநிஷ்டாஃ ப்ரேத்ய கர்மபலமநுபூய ததஃ ஷேஷேண விஷிஷ்டதேஷஜாதிகுலரூபாயுஃஷ்ருதவரித்தவித்தஸுகமேதஸோ ஜந்ம ப்ரதிபத்யந்தே’ இதி ஸாநுஷயாநாமேவாவரோஹஂ தர்ஷயதி||

கஃ புநரநுஷயோ நாமேதி — கேசித்தாவதாஹுஃ — ஸ்வர்கார்தஸ்ய கர்மணோ புக்தபலஸ்யாவஷேஷஃ கஷ்சிதநுஷயோ நாம, பாண்டாநுஸாரிஸ்நேஹவத் — யதா ஹி ஸ்நேஹபாண்டஂ ரிச்யமாநஂ ந ஸர்வாத்மநா ரிச்யதே, பாண்டாநுஸார்யேவ கஷ்சித்ஸ்நேஹஷேஷோவதிஷ்டதே, ததா அநுஷயோபீதி. நநு கார்யவிரோதித்வாததரிஷ்டஸ்ய ந புக்தபலஸ்யாவஷேஷாவஸ்தாநஂ ந்யாய்யம்; நாயஂ தோஷஃ; ந ஹி ஸர்வாத்மநா புக்தபலத்வஂ கர்மணஃ ப்ரதிஜாநீமஹே. நநு நிரவஷேஷகர்மபலோபபோகாய சந்த்ரமண்டலமாரூடாஃ; பாடம் — ததாபி ஸ்வல்பகர்மாவஷேஷமாத்ரேண தத்ராவஸ்தாநஂ ந லப்யதே; யதா கில கஷ்சித்ஸேவகஃ ஸகலைஃ ஸேவோபகரணைஃ ராஜகுலமுபஸரிப்தஷ்சிரப்ரவாஸாத்பரிக்ஷீணபஹூபகரணஷ்சத்ரபாதுகாதிமாத்ராவஷேஷோ ந ராஜகுலேவஸ்தாதுஂ ஷக்நோதி, ஏவமநுஷயமாத்ரபரிக்ரஹோ ந சந்த்ரமண்டலேவஸ்தாதுஂ ஷக்நோதீதி||

ந சைதத்யுக்தமிவ. ந ஹி ஸ்வர்கார்தஸ்ய கர்மணோ புக்தபலஸ்யாவஷேஷாநுவரித்திருபபத்யதே, கார்யவிரோதித்வாத் — இத்யுக்தம். நந்வேததப்யுக்தம் — ந ஸ்வர்கபலஸ்ய கர்மணோ நிகிலஸ்ய புக்தபலத்வஂ பவிஷ்யதீதி; ததேததபேஷலம் — ஸ்வர்கார்தஂ கில கர்ம ஸ்வர்கஸ்தஸ்யைவ ஸ்வர்கபலஂ நிகிலஂ ந ஜநயதி, ஸ்வர்கச்யுதஸ்யாபி கஂசித்பலலேஷஂ ஜநயதீதி; ந ஷப்தப்ரமாணகாநாமீதரிஷீ கல்பநா அவகல்பதே; ஸ்நேஹபாண்டே து ஸ்நேஹலேஷாநுவரித்திர்தரிஷ்டத்வாதுபபத்யதே; ததா ஸேவகஸ்யோபகரணலேஷாநுவரித்திஷ்ச தரிஷ்யதே; ந த்விஹ ததா ஸ்வர்கபலஸ்ய கர்மணோ லேஷாநுவரித்திர்தரிஷ்யதே; நாபி கல்பயிதுஂ ஷக்யதே, ஸ்வர்கபலத்வஷாஸ்த்ரவிரோதாத். அவஷ்யஂ சைததேவஂ விஜ்ஞேயம் — ந ஸ்வர்கபலஸ்யேஷ்டாதேஃ கர்மணோ பாண்டாநுஸாரிஸ்நேஹவதேகதேஷோநுவர்தமாநோநுஷய இதி; யதி ஹி யேந ஸுகரிதேந கர்மணா இஷ்டாதிநா ஸ்வர்கமந்வபூவந், தஸ்யைவ கஷ்சிதேகதேஷோநுஷயஃ கல்ப்யேத, ததோ ரமணீய ஏவைகோநுஷயஃ ஸ்யாத், ந விபரீதஃ; தத்ரேயமநுஷயவிபாகஷ்ருதிருபருத்யேத — ‘தத்ய இஹ ரமணீயசரணாஃ ||. அத ய இஹ கபூயசரணாஃ’ இதி. தஸ்மாதாமுஷ்மிகபலே கர்மஜாதே உபபுக்தேவஷிஷ்டமைஹிகபலஂ கர்மாந்தரஜாதமநுஷயஃ, தத்வந்தோவரோஹந்தீதி||

யதுக்தம் — ‘யத்கிஂச’ இத்யவிஷேஷபராமர்ஷாத்ஸர்வஸ்யேஹ கரிதஸ்ய கர்மணஃ பலோபபோகேநாந்தஂ ப்ராப்ய நிரநுஷயா அவரோஹந்தீதி, நைததேவம்;
அநுஷயஸத்பாவஸ்யாவகமிதத்வாத், யத்கிஂசிதிஹ கரிதமாமுஷ்மிகபலஂ கர்ம ஆரப்தபோகம், தத்ஸர்வஂ பலோபபோகேந க்ஷபயித்வா — இதி கம்யதே. யதப்யுக்தம் — ப்ராயணம் அவிஷேஷாதநாரப்தபலஂ கரித்ஸ்நமேவ கர்மாபிவ்யநக்தி; தத்ர கேநசித்கர்மணாமுஷ்ிம்லோகே பலமாரப்யதே, கேநசிதஸ்மிந் இத்யயஂ விபாகோ ந ஸஂபவதீதி — ததப்யநுஷயஸத்பாவப்ரதிபாதநேநைவ ப்ரத்யுக்தம். அபி ச கேந ஹேதுநா ப்ராயணமநாரப்தபலஸ்ய கர்மணோபிவ்யஞ்ஜகஂ ப்ரதிஜ்ஞாயத இதி வக்தவ்யம்; ஆரப்தபலேந கர்மணா ப்ரதிபத்தஸ்யேதரஸ்ய வரித்த்யுத்பவாநுபபத்தேஃ, ததுபஷமாத் ப்ராயணகாலே வரித்த்யுத்பவோ பவதீதி யத்யுச்யேத — ததோ வக்தவ்யம் — யதைவ தர்ஹி பாக்ப்ராயணாத் ஆரப்தபலேந கர்மணா ப்ரதிபத்தஸ்ய இதரஸ்ய வரித்த்யுத்பவாநுபபத்திஃ, ஏவஂ ப்ராயணகாலேபி விருத்தபலஸ்யாநேகஸ்ய கர்மணோ யுகபத்பலாரம்பாஸஂபவாத் பலவதா ப்ரதிபத்தஸ்ய துர்பலஸ்ய வரித்த்யுத்பவாநுபபத்திரிதி. ந ஹி அநாரப்தபலத்வஸாமாந்யேந ஜாத்யந்தரோபபோக்யபலமப்யநேகஂ கர்ம ஏகஸ்மிந்ப்ராயணே யுகபதபிவ்யக்தஂ ஸத் ஏகாஂ ஜாதிமாரபத இதி ஷக்யஂ வக்தும், ப்ரதிநியதபலத்வவிரோதாத்; நாபி கஸ்யசித்கர்மணஃ ப்ராயணேபிவ்யக்திஃ கஸ்யசிதுச்சேத இதி ஷக்யதே வக்தும், ஐகாந்திகபலத்வவிரோதாத்; ந ஹி ப்ராயஷ்சித்தாதிபிர்ஹேதுபிர்விநா கர்மணாமுச்சேதஃ ஸஂபாவ்யதே; ஸ்மரிதிரபி விருத்தபலேந கர்மணா ப்ரதிபத்தஸ்ய கர்மாந்தரஸ்ய சிரமவஸ்தாநஂ தர்ஷயதி — ‘கதாசித்ஸுகரிதஂ கர்ம கூடஸ்தமிஹ திஷ்டதி.
மஜ்ஜமாநஸ்ய ஸஂஸாரே யாவத்துஃகாத்விமுச்யதே’ இத்யேவஂஜாதீயாகா. யதி ச கரித்ஸ்நமநாரப்தபலஂ கர்ம ஏகஸ்மிந்ப்ராயணேபிவ்யக்தஂ ஸத் ஏகாஂ ஜாதிமாரபேத, ததஃ ஸ்வர்கநரகதிர்யக்யோநிஷ்வதிகாராநவகமாத் தர்மாதர்மாநுத்பத்தௌ நிமித்தாபாவாத் நோத்தரா ஜாதிருபபத்யேத, ப்ரஹ்மஹத்யாதீநாஂ ச ஏகைகஸ்ய கர்மணோநேகஜந்மநிமித்தத்வஂ ஸ்மர்யமாணமுபருத்யேத; ந ச தர்மாதர்மயோஃ ஸ்வரூபபலஸாதநாதிஸமதிகமே
ஷாஸ்த்ராததிரிக்தஂ காரணஂ ஷக்யஂ ஸஂபாவயிதும். ந ச தரிஷ்டபலஸ்ய கர்மணஃ காரீர்யாதேஃ ப்ராயணமபிவ்யஞ்ஜகஂ ஸஂபவதீதி, அவ்யாபிகாபீயஂ ப்ராயணஸ்யாபிவ்யஞ்ஜகத்வகல்பநா; ப்ரதீபோபந்யாஸோபி கர்மபலாபலப்ரதர்ஷநேநைவ ப்ரதிநீதஃ; ஸ்தூலஸூக்ஷ்மரூபாபிவ்யக்திவச்சேதஂ த்ரஷ்டவ்யம் — யதா ஹி ப்ரதீபஃ ஸமாநேபி ஸஂநிதாநே ஸ்தூலஂ ரூபமபிவ்யநக்தி, ந ஸூக்ஷ்மம் — ஏவஂ ப்ராயணஂ ஸமாநேப்யநாரப்தபலஸ்ய கர்மஜாதஸ்ய ப்ராப்தாவஸரத்வே பலவதஃ கர்மணோ வரித்திமுத்பாவயதி, ந துர்பலஸ்யேதி. தஸ்மாச்ச்ருதிஸ்மரிதிந்யாயவிரோதாதஷ்லிஷ்டோயமஷேஷகர்மாபிவ்யக்த்யப்யுபகமஃ. ஷேஷகர்மஸத்பாவேநிர்மோக்ஷப்ரஸங்க இத்யயமப்யஸ்தாநே ஸஂப்ரமஃ, ஸம்யக்தர்ஷநாதஷேஷகர்மக்ஷயஷ்ருதேஃ. தஸ்மாத் ஸ்திதமேததேவ — அநுஷயவந்தோவரோஹந்தீதி. தே ச அவரோஹந்தோ யதேதமநேவஂ ச அவரோஹந்தி;
யதேதமிதி யதாகதமித்யர்தஃ; அநேவமிதி தத்விபர்யயேணேத்யர்தஃ. தூமாகாஷயோஃ பிதரியாணேத்வந்யுபாத்தயோரவரோஹே ஸஂகீர்தநாத் யதேதஂஷப்தாச்ச யதாகதமிதி ப்ரதீயதே; ராத்ர்யாத்யஸஂகீர்தநாதப்ராத்யுபஸஂக்யாநாச்ச விபர்யயோபி ப்ரதீயதே||
————————————————————-
சரணாதிதி சேந்நோபலக்ஷணார்தேதி கார்ஷ்ணாஜிநிஃ||3.1.9||

அதாபி ஸ்யாத் — யா ஷ்ருதிரநுஷயஸத்பாவப்ரதிபாதநாயோதாஹரிதா — ‘தத்ய இஹ ரமணீயசரணாஃ’ இதி, ஸா கலு சரணாத் யோந்யாபத்திஂ தர்ஷயதி, நாநுஷயாத்; அந்யச்சரணம், அந்யோநுஷயஃ — சரணஂ சாரித்ரம் ஆசாரஃ ஷீலமித்யநர்தாந்தரம், அநுஷயஸ்து புக்தபலாத்கர்மணோதிரிக்தஂ கர்ம அபிப்ரேதம்; ஷ்ருதிஷ்ச கர்மசரணே பேதேந வ்யபதிஷதி — ‘யதாகாரீ யதாசாரீ ததா பவதி இதி”யாந்யநவத்யாநி கர்மாணி தாநி ஸேவிதவ்யாநி நோ இதராணி யாந்யஸ்மாக்ுசரிதாநி தாநி த்வயோபாஸ்யாநி’ இதி ச; தஸ்மாத் சரணாத்யோந்யாபத்திஷ்ருதேஃ நாநுஷயஸித்திஃ இதி சேத், நைஷ தோஷஃ — யதோநுஷயோபலக்ஷணார்தைவ ஏஷா சரணஷ்ருதிரிதி கார்ஷ்ணாஜிநிராசார்யோ மந்யதே||
———————————————–
ஆநர்தக்யமிதி சேந்ந ததபேக்ஷத்வாத்||3.1.10||

ஸ்யாதேதத் — கஸ்மாத்புநஷ்சரணஷப்தேந ஷ்ரௌதஂ ஷீலஂ விஹாய லாக்ஷணிகஃ அநுஷயஃ ப்ரத்யாய்யதே? நநு ஷீலஸ்யைவ ஷ்ரௌதஸ்ய விஹிதப்ரதிஷித்தஸ்ய ஸாத்வஸாதுரூபஸ்ய ஷுபாஷுபயோந்யாபத்திஃ பலஂ பவிஷ்யதி; அவஷ்யஂ ச ஷீலஸ்யாபி கிஂசித்பலமப்யுபகந்தவ்யம், அந்யதா ஹ்யாநர்தக்யமேவ ஷீலஸ்ய ப்ரஸஜ்யேத — இதி சேத், நைஷ தோஷஃ; குதஃ? ததபேக்ஷத்வாத்; இஷ்டாதி ஹி கர்மஜாதஂ சரணாபேக்ஷம்; ந ஹி ஸதாசாரஹீநஃ கஷ்சிததிகரிதஃ ஸ்யாத் — ‘ஆசாரஹீநஂ ந புநந்தி வேதாஃ’ இத்யாதிஸ்மரிதிப்யஃ. புருஷார்தத்வேப்யாசாரஸ்ய ந ஆநர்தக்யம்; இஷ்டாதௌ ஹி கர்மஜாதே பலமாரபமாணே ததபேக்ஷ ஏவாசாரஸ்தத்ரைவ கஂசிததிஷயமாரப்ஸ்யதே. கர்ம ச ஸர்வார்தகாரி — இதி ஷ்ருதிஸ்மரிதிப்ரஸித்திஃ. தஸ்மாத்கர்மைவ ஷீலோபலக்ஷிதமநுஷயபூதஂ யோந்யாபத்தௌ காரணமிதி கார்ஷ்ணாஜிநேர்மதம்; ந ஹி கர்மணி ஸஂபவதி ஷீலாத் யோந்யாபத்திர்யுக்தா; ந ஹி பத்ப்யாஂ பலாயிதுஂ பாரயமாணோ ஜாநுப்யாஂ ரஂஹிதுமர்ஹதி — இதி||
————————————————-
ஸுகரிததுஷ்கரிதே ஏவேதி து பாதரிஃ||3.1.11||

பாதரிஸ்த்வாசார்யஃ ஸுகரிததுஷ்கரிதே ஏவ சரணஷப்தேந ப்ரத்யாய்யேதே இதி மந்யதே; சரணம் அநுஷ்டாந கர்மேத்யநர்தாந்தரம். ததா ஹி அவிஷேஷேண கர்மமாத்ரே சரதிஃ ப்ரயுஜ்யமாநோ தரிஷ்யதே — யோ ஹி இஷ்டாதிலக்ஷணஂ புண்யஂ கர்ம கரோதி, தஂ லௌகிகா ஆசக்ஷதே — தர்மஂ சரத்யேஷ மஹாத்மேதி. ஆசாரோபி ச தர்மவிஷேஷ ஏவ. பேதவ்யபதேஷஸ்து கர்மசரணயோர்ப்ராஹ்மணபரிவ்ராஜகந்யாயேநாப்யுபபத்யதே. தஸ்மாத் ரமணீயசரணாஃ ப்ரஷஸ்தகர்மாணஃ, கபூயசரணா நிந்திதகர்மாணஃ இதி நிர்ணயஃ||
—————————————————-
அநிஷ்டாதிகார்யதிகரணம்||3.1.12||–அநிஷ்டாதிகாரிணாமபி ச ஷ்ருதம்||3.1.12||

இஷ்டாதிகாரிணஷ்சந்த்ரமஸஂ கச்சந்தீத்யுக்தம். யே த்விதரேநிஷ்டாதிகாரிணஃ, தேபி கிஂ சந்த்ரமஸஂ கச்சந்தி, உத ந கச்சந்தீதி சிந்த்யதே. தத்ர தாவதாஹ — இஷ்டாதிகாரிண ஏவ சந்த்ரமஸஂ கச்சந்தீத்யேதத் ந; கஸ்மாத்? யதோநிஷ்டாதிகாரிணாமபி சந்த்ரமண்டலஂ கந்தவ்யத்வேந ஷ்ருதம். ததா ஹி அவிஷேஷேண கௌஷீதகிநஃ ஸமாமநந்தி — ‘யே வை கே சாஸ்மால்லோகாத்ப்ரயந்தி சந்த்ரமஸமேவ தே ஸர்வே கச்சந்தி’ இதி. தேஹாரம்போபி ச புநர்ஜாயமாநாநாஂ ந அந்தரேண சந்த்ரப்ராப்திம் அவகல்பதே,’பஞ்சம்யாமாஹுதௌ’ இத்யாஹுதிஸஂக்யாநியமாத். தஸ்மாத்ஸர்வ ஏவ சந்த்ரமஸமாஸீதேயுஃ. இஷ்டாதிகாரிணாமிதரேஷாஂ ச ஸமாநகதித்வஂ ந யுக்தமிதி சேத், ந, இதரேஷாஂ சந்த்ரமண்டலே போகாபாவாத்||
—————————————–
ஸஂயமநே த்வநுபூயேதரேஷாமாரோஹாவரோஹௌ தத்கதிதர்ஷநாத்||3.1.13||

து-ஷப்தஃ பக்ஷஂ வ்யாவர்தயதி. நைததஸ்தி — ஸர்வே சந்த்ரமஸஂ கச்சந்தீதி; கஸ்மாத்? போகாயைவ ஹி சந்த்ராரோஹணம், ந நிஷ்ப்ரயோஜநம்; நாபி ப்ரத்யவரோஹாயைவ, — யதா கஷ்சித்வரிக்ஷமாரோஹதி புஷ்பபலோபாதாநாய, ந நிஷ்ப்ரயோஜநம், நாபி பதநாயைவ; போகஷ்ச அநிஷ்டாதிகாரிணாஂ சந்த்ரமஸி நாஸ்தீத்யுக்தம்; தஸ்மாதிஷ்டாதிகாரிண ஏவ சந்த்ரமஸமாரோஹந்தி, நேதரே. தே து ஸஂயமநஂ யமாலயமவகாஹ்ய ஸ்வதுஷ்கரிதாநுரூபா யாமீர்யாதநா அநுபூய புநரேவ இமஂ லோகஂ ப்ரத்யவரோஹந்தி; ஏவஂபூதௌ தேஷாமாரோஹாவரோஹௌ பவதஃ; குதஃ? தத்கதிதர்ஷநாத்; ததா ஹி யமவசநஸரூபா ஷ்ருதிஃ ப்ரயதாம் அநிஷ்டாதிகாரிணாஂ யமவஷ்யதாஂ தர்ஷயதி — ‘ந ஸாஂபராயஃ ப்ரதிபாதி பாலஂ ப்ரமாத்யந்தஂ வித்தமோஹேந மூடம். அயஂ லோகோ நாஸ்தி பர இதி மாநீ புநஃ புநர்வஷமாபத்யதே மே’ இதி.’வைவஸ்வதஂ ஸஂகமநஂ ஜநாநாம்’ இத்யேவஂஜாதீயகஂ ச பஹ்வேவ யமவஷ்யதாப்ராப்திலிங்கஂ பவதி||
————————————————–
ஸ்மரந்தி ச||3.1.14||

அபி ச மநுவ்யாஸப்ரபரிதயஃ ஷிஷ்டாஃ ஸஂயமநே புரே யமாயத்தஂ கபூயகர்மவிபாகஂ ஸ்மரந்தி நாசிகேதோபாக்யாநாதிஷு||
—————————————————–
அபி ச ஸப்த||3.1.15||

அபி ச ஸப்த நரகா ரௌரவப்ரமுகா துஷ்கரிதபலோபபோகபூமித்வேந ஸ்மர்யந்தே பௌராணிகைஃ; தாநநிஷ்டாதிகாரிணஃ ப்ராப்நுவந்தி; குதஸ்தே சந்த்ரஂ ப்ராப்நுயுஃ இத்யபிப்ராயஃ||

நநு விருத்தமிதம் — யமாயத்தா யாதநாஃ பாபகர்மாணோநுபவந்தீதி, யாவதா தேஷு ரௌரவாதிஷு அந்யே சித்ரகுப்தாதயோ நாநாதிஷ்டாதாரஃ ஸ்மர்யந்த இதி; நேத்யாஹ —
—————————————————-
தத்ராபி ச தத்வ்யாபாராதவிரோதஃ||3.1.16||

தேஷ்வபி ஸப்தஸு நரகேஷு தஸ்யைவ யமஸ்யாதிஷ்டாதரித்வவ்யாபாராப்யுபகமாதவிரோதஃ; யமப்ரயுக்தா ஏவ ஹி தே சித்ரகுப்தாதயோதிஷ்டாதாரஃ ஸ்மர்யந்தே||
————————————————-
வித்யாகர்மணோரிதி து ப்ரகரிதத்வாத்||3.1.17||

பஞ்சாக்நிவித்யாயாம்’வேத்த யதாஸௌ லோகோ ந ஸஂபூர்யதே’ இத்யஸ்ய ப்ரஷ்நஸ்ய ப்ரதிவசநாவஸரே ஷ்ரூயதே — ‘அதைதயோஃ பதோர்ந கதரேணசந தாநீமாநி க்ஷுத்ராண்யஸகரிதாவர்தீநி பூதாநி பவந்தி. ஜாயஸ்வ ம்ரியஸ்த்வேத்யேதத்தரிதீயஂ ஸ்தாநஂ தேநாஸௌ லோகே ந ஸஂபூர்யதே’ இதி. தத்ர ஏதயோஃ பதோரிதி வித்யாகர்மணோரித்யேதத்; கஸ்மாத்? ப்ரகரிதத்வாத்; வித்யாகர்மணீ ஹி தேவயாநபிதரியாணயோஃ பதோஃ ப்ரதிபதே ப்ரகரிதே — ‘தத்ய இத்தஂ விதுஃ’ இதி வித்யா, தயா ப்ரதிபத்தவ்யோ தேவயாநஃ பந்தாஃ ப்ரகீர்திதஃ;’இஷ்டாபூர்தே தத்தம்’ இதி கர்ம, தேந ப்ரதிபத்தவ்யஃ பிதரியாணஃ பந்தாஃ ப்ரகீர்திதஃ — தத்ப்ரக்ரியாயாம்’அதைதயோஃ பதோர்ந கதரேணசந’ இதி ஷ்ருதம். ஏததுக்தஂ பவதி — யே ந வித்யாஸாதநேந தேவயாநே பத்யதிகரிதாஃ, நாபி கர்மணா பிதரியாணே, தேஷாமேஷ க்ஷுத்ரஜந்துலக்ஷணோஸகரிதாவர்தீ தரிதீயஃ பந்தா பவதீதி; தஸ்மாதபி ந அநிஷ்டாதிகாரிபிஷ்சந்த்ரமாஃ ப்ராப்யதே. ஸ்யாதேதத் — தேபி சந்த்ரபிம்பமாருஹ்ய ததோவருஹ்ய க்ஷுத்ரஜந்துத்வஂ ப்ரதிபத்ஸ்யந்த இதி; ததபி நாஸ்தி, ஆரோஹாநர்தக்யாத். அபி ச ஸர்வேஷு ப்ரயத்ஸு சந்த்ரலோகஂ ப்ராப்நுவத்ஸு அஸௌ லோகஃ ப்ரயத்பிஃ ஸஂபூர்யேத — இத்யதஃ ப்ரஷ்நவிருத்தஂ ப்ரதிவசநஂ ப்ரஸஜ்யேத; ததா ஹி ப்ரதிவசநஂ தாதவ்யம், யதா அஸௌ லோகோ ந ஸஂபூர்யதே. அவரோஹாப்யுபகமாதஸஂபூரணோபபத்திரிதி சேத், ந, அஷ்ருதத்வாத்; ஸத்யம் அவரோஹாதப்யஸஂபூரணமுபபத்யதே; ஷ்ருதிஸ்து தரிதீயஸ்தாநஸஂகீர்தநேந அஸஂபூரணஂ தர்ஷயதி — ‘ஏதத்தரிதீயஂ ஸ்தாநஂ தேநாஸௌ லோகோ ந ஸஂபூர்யதே’ இதி; தேந அநாரோஹாதேவ அஸஂபூரணமிதி யுக்தம்; அவரோஹஸ்யேஷ்டாதிகாரிஷ்வப்யவிஷிஷ்டத்வே ஸதி தரிதீயஸ்தாநோக்த்யாநர்தக்யப்ரஸங்காத். து-ஷப்தஸ்து ஷாகாந்தரீயவாக்யப்ரபவாமஷேஷகமநாஷங்காமுச்சிநத்தி; ஏவஂ ஸதி அதிகரிதாபேக்ஷஃ ஷாகாந்தரீயே வாக்யே ஸர்வஷப்தோவதிஷ்டதே — யே வை கேசிததிகரிதா அஸ்மால்லோகாத்ப்ரயந்தி சந்த்ரமஸமேவ தே ஸர்வே கச்சந்தீதி||

யத்புநருக்தம் — தேஹலாபோபபத்தயே ஸர்வே சந்த்ரமஸஂ கந்துமர்ஹந்தி,’பஞ்சம்யாமாஹுதௌ ||.’ இத்யாஹுதிஸஂக்யாநியமாதிதி, தத்ப்ரத்யுச்யதே —
————————————————-
ந தரிதீயே ததோபலப்தேஃ||3.1.18||

ந தரிதீயே ஸ்தாநே தேஹலாபாய பஞ்சஸஂக்யாநியம ஆஹுதீநாமாதர்தவ்யஃ; குதஃ? ததோபலப்தேஃ; ததா ஹி அந்தரேணைவாஹுதிஸஂக்யாநியமஂ வர்ணிதேந ப்ரகாரேண தரிதீயஸ்தாநப்ராப்திருபலப்யதே — ‘ஜாயஸ்வ ம்ரியஸ்வேத்யேதத்தரிதீயஂ ஸ்தாநம்’ இதி. அபி ச’பஞ்சம்யாமாஹுதாவாபஃ புருஷவசஸோ பவந்தி’ இதி மநுஷ்யஷரீரஹேதுத்வேந ஆஹுதிஸஂக்யா கீர்த்யதே, ந கீடபதங்காதிஷரீரஹேதுத்வேந, புருஷஷப்தஸ்ய மநுஷ்யஜாதிவசநத்வாத். அபி ச பஞ்சம்யாமாஹுதாவபாஂ புருஷவசஸ்த்வமுபதிஷ்யதே, ந அபஞ்சம்யாமாஹுதௌ புருஷவசஸ்த்வஂ ப்ரதிஷித்யதே, வாக்யஸ்ய த்வ்யர்ததாதோஷாத். தத்ர யேஷாமாரோஹாவரோஹௌ, ஸஂபவதஃ, தேஷாஂ பஞ்சம்யாமாஹுதௌ தேஹ உத்பவிஷ்யதி; அந்யேஷாஂ து விநைவாஹுதிஸஂக்யயா பூதாந்தரோபஸரிஷ்டாபிரத்பிர்தேஹ ஆரப்ஸ்யதே||
—————————————————–
ஸ்மர்யதேபி ச லோகே||3.1.19||

அபி ச ஸ்மர்யதே லோகே, த்ரோணதரிஷ்டத்யும்நப்ரபரிதீநாஂ ஸீதாத்ரௌபதீப்ரபரிதீநாஂ ச அயோநிஜத்வம். தத்ர த்ரோணாதீநாஂ யோஷித்விஷயா ஏகா ஆஹுதிர்நாஸ்தி; தரிஷ்டத்யும்நாதீநாஂ து யோஷித்புருஷவிஷயே த்வே அப்யாஹுதீ ந ஸ்தஃ. யதா ச தத்ர ஆஹுதிஸஂக்யாநியமாநாதரோ பவதி, ஏவமந்யத்ராபி பவிஷ்யதி. பலாகாபி அந்தரேணைவ ரேதஃஸேகஂ கர்பஂ தத்த இதி லோகரூடிஃ||
——————————————————–
தர்ஷநாச்ச||3.1.20||

அபி ச சதுர்விதே பூதக்ராமே ஜராயுஜாண்டஜஸ்வேதஜோத்பிஜ்ஜலக்ஷணே ஸ்வேதஜோத்பிஜ்ஜயோஃ அந்தரேணைவ க்ராம்யதர்மம் உத்பத்திதர்ஷநாத் ஆஹுதிஸஂக்யாநாதரோ பவதி. ஏவமந்யத்ராபி பவிஷ்யதி||

நநு’தேஷாஂ கல்வேஷாஂ பூதாநாஂ த்ரீண்யேவ பீஜாநி பவந்தி ஆண்டஜஂ ஜீவஜமுத்பிஜ்ஜம்’ இத்யத்ர த்ரிவித ஏவ பூதக்ராமஃ ஷ்ரூயதே; கதஂ சதுர்விதத்வஂ பூதக்ராமஸ்ய ப்ரதிஜ்ஞாதமிதி, அத்ரோச்யதே —
———————————————————–
தரிதீயஷப்தாவரோதஃ ஸஂஷோகஜஸ்ய||3.1.21||

‘ஆண்டஜஂ ஜீவஜமுத்பிஜ்ஜம்’ இத்யத்ர தரிதீயேநோத்பிஜ்ஜஷப்தேநைவ ஸ்வேதஜோபஸஂக்ரஹஃ கரிதஃ ப்ரத்யேதவ்யஃ, உபயோரபி ஸ்வேதஜோத்பிஜ்ஜயோஃ பூம்யுதகோத்பேதப்ரபவத்வஸ்ய துல்யத்வாத். ஸ்தாவரோத்பேதாத்து விலக்ஷணோ ஜங்கமோத்பேத இத்யந்யத்ர ஸ்வேதஜோத்பிஜ்ஜயோர்பேதவாத இத்யவிரோதஃ||
————————————————
ஸாபாவ்யாபத்த்யதிகரணம்||3.1.22||–ஸாபாவ்யாபத்திருபபத்தேஃ||3.1.22||
–

இஷ்டாதிகாரிணஷ்சந்த்ரமஸமாருஹ்ய தஸ்மிந்யாவத்ஸஂபாதமுஷித்வா ததஃ ஸாநுஷயா அவரோஹந்தீத்யுக்தம்; அதாவரோஹப்ரகாரஃ பரீக்ஷ்யதே. தத்ரேயமவரோஹஷ்ருதிர்பவதி — ‘அதைதமேவாத்வாநஂ புநர்நிவர்தந்தே யதேதமாகாஷமாகாஷாத்வாயுஂ வாயுர்பூத்வா தூமோ பவதி தூமோ பூத்வாப்ரஂ பவத்யப்ரஂ பூத்வா மேகோ பவதி மேகோ பூத்வா ப்ரவர்ஷதி’ இதி. தத்ர ஸஂஷயஃ — கிமாகாஷாதிஸ்வரூபமேவாவரோஹந்தஃ ப்ரதிபத்யந்தே, கிஂ வா ஆகாஷாதிஸாம்யமிதி. தத்ர ப்ராப்தஂ தாவத் — ஆகாஷாதிஸ்வரூபமேவ ப்ரதிபத்யந்த இதி; குதஃ? ஏவஂ ஹி ஷ்ருதிர்பவதி; இதரதா லக்ஷணா ஸ்யாத்; ஷ்ருதிலக்ஷணாவிஷயே ச ஷ்ருதிர்ந்யாய்யா, ந லக்ஷணா; ததா ச’வாயுர்பூத்வா தூமோ பவதி’ இத்யேவமாதீந்யக்ஷரணி தத்தத்ஸ்வரூபாபத்தௌ ஆஞ்ஜஸ்யேந அவகல்பந்தே; தஸ்மாதாகாஷாதிஸ்வரூபப்ரதிபத்திரிதி; ஏவஂ ப்ராப்தே, ப்ரூமஃ — ஆகாஷாதிஸாம்யஂ ப்ரதிபத்யந்த இதி; சந்த்ரமண்டலே யத் அம்மயஂ ஷரீரமுபபோகார்தமாரப்தம், தத் உபபோகக்ஷயே ஸதி ப்ரவிலீயமாநஂ ஸூக்ஷ்மமாகாஷஸமஂ பவதி; ததோ வாயோர்வஷமேதி; ததோ தூமாதிபிஃ ஸஂபரிச்யத இதி. ததேததுச்யதே — ‘யதேதமாகாஷமாகாஷாத்வாயும்’ இத்யேவமாதிநா. குத ஏதத்? உபபத்தேஃ; ஏவஂ ஹி ஏததுபபத்யதே; ந ஹி அந்யஸ்யாந்யபாவோ முக்ய உபபத்யதே; ஆகாஷஸ்வரூபப்ரதிபத்தௌ ச வாய்வாதிக்ரமேணாவரோஹோ நோபபத்யதே; விபுத்வாச்ச ஆகாஷேந நித்யஸஂபத்தத்வாத் ந தத்ஸாதரிஷ்யாபத்தேரந்யஃ தத்ஸஂபந்தோ கடதே. ஷ்ருத்யஸஂபவே ச லக்ஷணாஷ்ரயணஂ ந்யாய்யமேவ. அத ஆகாஷாதிதுல்யதாபத்திரேவ அத்ர ஆகாஷாதிபாவ இத்யுபசர்யதே||
——————————————-
நாதிசிராதிகரணம்||3.1.23||–நாதிசிரேண விஷேஷாத்||3.1.23||–

தத்ர அகாஷாதிப்ரதிபத்தௌ ப்ராக்வ்ரீஹ்யாதிபாவாபத்தேஃ பவதி விஷயஃ — கிஂ தீர்கஂ தீர்கஂ காலஂ பூர்வபூர்வஸாதரிஷ்யேநாவஸ்தாயோத்தரோத்தரஸாதரிஷ்யஂ கச்சந்தி, உதால்பமல்பமிதி. தத்ராநியமஃ, நியமகாரிணஃ ஷாஸ்த்ரஸ்யாபாவாதித்யேவஂ ப்ராப்தே, இதமாஹ — நாதிசிரேணேதி. அல்பமல்பஂ காலமாகாஷாதிபாவேநாவஸ்தாய வர்ஷதாராபிஃ ஸஹ இமாஂ புவமாபதந்தி; குத ஏதத்? விஷேஷதர்ஷநாத்; ததா ஹி வ்ரீஹ்யாதிபாவாபத்தேரநந்தரஂ விஷிநஷ்டி — ‘அதோ வை கலு துர்நிஷ்ப்ரபதரம்’ இதி; தகார ஏகஷ்சாந்தஸ்யாஂ ப்ரக்ரியாயாஂ லுப்தோ மந்தவ்யஃ; துர்நிஷ்ப்ரபததரஂ துர்நிஷ்க்ரமதரம் — துஃகதரமஸ்மாத்வ்ரீஹ்யாதிபாவாந்நிஃஸரணஂ பவதீத்யர்தஃ; தத் அத்ர துஃகஂ நிஷ்ப்ரபதநஂ ப்ரதர்ஷயந் பூர்வேஷு ஸுகஂ நிஷ்ப்ரபதநஂ தர்ஷயதி; ஸுகதுஃகதாவிஷேஷஷ்சாயஂ நிஷ்ப்ரபதநஸ்ய காலால்பத்வதீர்கத்வநிமித்தஃ, தஸ்மிந்நவதௌ ஷரீராநிஷ்பத்தேருபபோகாஸஂபவாத். தஸ்மாத்வ்ரீஹ்யாதிபாவாபத்தேஃ ப்ராக் அல்பேநைவ காலேநாவரோஹஃ ஸ்யாதிதி||
———————————————————
அந்யாதிஷ்டிதாதிகரணம்||3.1.24||–அந்யாதிஷ்டிதேஷு பூர்வவதபிலாபாத்||3.1.24||
—

தஸ்மிந்நேவாவரோஹே ப்ரவர்ஷணாநந்தரஂ பட்யதே — ‘த இஹ வ்ரீஹியவா ஓஷதிவநஸ்பதயஸ்திலமாஷா இதி ஜாயந்தே’ இதி. தத்ர ஸஂஷயஃ — கிமஸ்மிந்நவதௌ ஸ்தாவரஜாத்யாபந்நாஃ ஸ்தாவரஸுகதுஃகபாஜோநுஷயிநோ பவந்தி, ஆஹோஸ்வித்க்ஷேத்ரஜ்ஞாந்தராதிஷ்டிதேஷு ஸ்தாவரஷரீரேஷு ஸஂஷ்லேஷமாத்ரஂ கச்சந்தீதி. கிஂ தாவத்ப்ராப்தம்? ஸ்தாவரஜாத்யாபந்நாஸ்தத்ஸுகதுஃகபாஜோநுஷயிநோ பவந்தீதி; குத ஏதத்? ஜநேர்முக்யார்தத்வோபபத்தேஃ, ஸ்தாவரபாவஸ்ய ச ஷ்ருதிஸ்மரித்யோருபபோகஸ்தாநத்வப்ரஸித்தேஃ, பஷுஹிஂஸாதியோகாச்ச இஷ்டாதேஃ கர்மஜாதஸ்யாநிஷ்டபலத்வோபபத்தேஃ; தஸ்மாந்முக்யமேவேதமநுஷயிநாஂ வ்ரீஹ்யாதிஜந்ம, ஷ்வாதிஜந்மவத் — யதா’ஷ்வயோநிஂ வா ஸூகரயோநிஂ வா சாண்டாலயோநிஂ வா’ இதி முக்யமேவாநுஷயிநாஂ ஷ்வாதிஜந்ம தத்ஸுகதுஃகாந்விதஂ பவதி, ஏவஂ வ்ரீஹ்யாதிஜந்மாபீதி. ஏவஂ ப்ராப்தே —

ப்ரூமஃ — அந்யைர்ஜீவைரதிஷ்டிதேஷு வ்ரீஹ்யாதிஷு ஸஂஸர்கமாத்ரமநுஷயிநஃ ப்ரதிபத்யந்தே, ந தத்ஸுகதுஃகபாஜோ பவந்தி, பூர்வவத் — யதா வாயுதூமாதிபாவோநுஷயிநாஂ தத்ஸஂஷ்லேஷமாத்ரம், ஏவஂ வ்ரீஹ்யாதிபாவோபி ஜாதிஸ்தாவரைஃ ஸஂஷ்லேஷமாத்ரம். குத ஏதத்? தத்வதேவேஹாப்யபிலாபாத்; கோபிலாபஸ்ய தத்வத்பாவஃ? கர்மவ்யாபாரமந்தரேண ஸஂகீர்தநம் — யதா ஆகாஷாதிஷு ப்ரவர்ஷணாந்தேஷு ந கிஂசித்கர்மவ்யாபாரஂ பராமரிஷதி, ஏவஂ வ்ரீஹ்யாதிஜந்மந்யபி. தஸ்மாந்நாஸ்த்யத்ர ஸுகதுஃகபாக்த்வமநுஷயிநாம். யத்ர து ஸுகதுஃகபாக்த்வமபிப்ரைதி, பராமரிஷதி தத்ர கர்மவ்யாபாரம் — ‘ரமணீயசரணாஃ ||. கபூயசரணாஃ’ இதி. அபி ச முக்யேநுஷயிநாஂ வ்ரீஹ்யாதிஜந்மநி, வ்ரீஹ்யாதிஷு லூயமாநேஷு கண்ட்யமாநேஷு பச்யமாநேஷு பக்ஷ்யமாணேஷு ச ததபிமாநிநோநுஷயிநஃ ப்ரவஸேயுஃ; யோ ஹி ஜீவோ யச்சரீரமபிமந்யதே, ஸ தஸ்மிந்பீட்யமாநே ப்ரவஸதி — இதி ப்ரஸித்தம்; தத்ர வ்ரீஹ்யாதிபாவாத்ரேதஃஸிக்பாவோநுஷயிநாஂ நாபிலப்யேத; அதஃ ஸஂஸர்கமாத்ரமநுஷயிநாமந்யாதிஷ்டிதேஷு வ்ரீஹ்யாதிஷு பவதி. ஏதேந ஜநேர்முக்யார்தத்வஂ ப்ரதிப்ரூயாத், உபபோகஸ்தாநத்வஂ ச ஸ்தாவரபாவஸ்ய; ந ச வயமுபபோகஸ்தாநத்வஂ ஸ்தாவரபாவஸ்யாவஜாநீமஹே; பவத்வந்யேஷாஂ ஜந்தூநாமபுண்யஸாமர்த்யேந ஸ்தாவரபாவமுபகதாநாம் ஏதத் உபபோகஸ்தாநம்; சந்த்ரமஸஸ்து அவரோஹந்தோநுஷயிநோ ந ஸ்தாவரபாவமுபபுஞ்ஜத இத்யாசக்ஷ்மஹே||
———————————————————–
அஷுத்தமிதி சேந்ந ஷப்தாத்||3.1.25||

யத்புநருக்தம் — பஷுஹிஂஸாதியோகாதஷுத்தமாத்வரிகஂ கர்ம, தஸ்யாநிஷ்டமபி பலமவகல்பத இத்யதோ முக்யமேவாநுஷயிநாஂ வ்ரீஹ்யாதிஜந்ம அஸ்து; தத்ர கௌணீ கல்பநா அநர்திகேதி — தத்பரிஹ்ரியதே — ந, ஷாஸ்த்ரஹேதுத்வாத்தர்மாதர்மவிஜ்ஞாநஸ்ய; அயஂ தர்மஃ அயமதர்ம இதி ஷாஸ்த்ரமேவ விஜ்ஞாநே காரணம், அதீந்த்ரியத்வாத்தயோஃ; அநியததேஷகாலநிமித்தத்வாச்ச — யஸ்மிந்தேஷே காலே நிமித்தே ச யோ தர்மோநுஷ்டீயதே, ஸ ஏவ தேஷகாலநிமித்தாந்தரேஷ்வதர்மோ பவதி; தேந ந ஷாஸ்த்ராதரிதே தர்மாதர்மவிஷயஂ விஜ்ஞாநஂ கஸ்யசிதஸ்தி. ஷாஸ்த்ராச்ச ஹிஂஸாநுக்ரஹாத்யாத்மகோ ஜ்யோதிஷ்டோமோ தர்ம இத்யவதாரிதஃ, ஸ கதமஷுத்த இதி ஷக்யதே வக்தும். நநு’ந ஹிஂஸ்யாத்ஸர்வா பூதாநி’ இதி ஷாஸ்த்ரமேவ பூதவிஷயாஂ ஹிஂஸாம் அதர்ம இத்யவகமயதி; பாடம் — உத்ஸர்கஸ்து ஸஃ; அபவாதோயஂ ச’அக்நீஷோமீயஂ பஷுமாலபேத’ இதி; உத்ஸர்காபவாதயோஷ்ச வ்யவஸ்திதவிஷயத்வம்; தஸ்மாத்விஷுத்தஂ கர்ம வைதிகம், ஷிஷ்டைரநுஷ்டீயமாநத்வாத் அநிந்த்யமாநத்வாச்ச; தேந ந தஸ்ய ப்ரதிரூபஂ பலம் ஜாதிஸ்தாவரத்வம். ந ச ஷ்வாதிஜந்மவதபி வ்ரீஹ்யாதிஜந்ம பவிதுமர்ஹதி; தத்தி கபூயசரணாநதிகரித்ய உச்யதே; நைவமிஹ வைஷேஷிகஃ கஷ்சிததிகாரோஸ்தி. அதஷ்சந்த்ரஸ்தலஸ்கலிதாநாமநுஷயிநாஂ வ்ரீஹ்யாதிஸஂஷ்லேஷமாத்ரஂ தத்பாவ இத்யுபசர்யதே||
——————————————————–
ரேதஃஸிக்யோகோத||3.1.26||

இதஷ்ச வ்ரீஹ்யாதிஸஂஷ்லேஷமாத்ரஂ தத்பாவஃ, யத்காரணஂ வ்ரீஹ்யாதிபாவஸ்யாநந்தரமநுஷயிநாஂ ரேதஃஸிக்பாவ ஆம்நாயதே — ‘யோ யோ ஹ்யந்நமத்தி யோ ரேதஃ ஸிஞ்சதி தத்பூய ஏவ பவதி’ இதி; ந சாத்ர முக்யோ ரேதஃஸிக்பாவஃ ஸஂபவதி; சிரஜாதோ ஹி ப்ராப்தயௌவநோ ரேதஃஸிக்பவதி; கதமிவ அநுபசரிதஂ தத்பாவம் அத்யமாநாந்நாநுகதோநுஷயீ ப்ரதிபத்யதே? தத்ர தாவதவஷ்யஂ ரேதஃஸிக்யோக ஏவ ரேதஃஸிக்பாவோப்யுபகந்தவ்யஃ; தத்வத் வ்ரீஹ்யாதிபாவோபி வ்ரீஹ்யாதியோக ஏவேத்யவிரோதஃ||
———————————————————
யோநேஃ ஷரீரம்||3.1.27||

அத ரேதஃஸிக்பாவஸ்யாநந்தரஂ யோநௌ நிஷிக்தே ரேதஸி, யோநேரதி ஷரீரம் அநுஷயிநாம் அநுஷயபலோபபோகாய ஜாயத இத்யாஹ ஷாஸ்த்ரம் — ‘தத்ய இஹ ரமணீயசரணாஃ’ இத்யாதி; தஸ்மாதப்யவகம்யதே — நாவரோஹே ப்ராஹ்யாதிபாவாவஸரே தச்சரீரமேவ ஸுகதுஃகாந்விதஂ பவதீதி. தஸ்மாத் வ்ரீஹ்யாதிஸஂஷ்லேஷமாத்ரமநுஷயிநாஂ தஜ்ஜந்மேதி ஸித்தம்||

இதி ஷ்ரீமத்பரமஹஂஸபரிவ்ராஜகாசார்யஸ்ய ஷ்ரீகோவிந்தபகவத்பூஜ்யபாதஷிஷ்யஸ்ய ஷ்ரீமச்சஂகரபகவதஃ கரிதௌ
ஷாரீரகமீமாஂஸாஸூத்ரபாஷ்யே தரிதீயாத்யாயஸ்ய ப்ரதமஃ பாதஃ||
———————————————————-

ஸ்ரீ கோயில் கந்தாடை அப்பன் ஸ்வாமிகள் திருவடிகளே சரணம் .
ஸ்ரீ பெரிய பெருமாள் பெரிய பிராட்டியார் ஆண்டாள் ஆழ்வார் எம்பெருமானார் ஜீவர் திருவடிகளே சரணம் .

This entry was posted on June 9, 2017 at 4:18 am and is filed under ஸ்ரீ பாஷ்யம், Sri Baashyam, Sri Bhashyam. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.